86 - SESTINN PER EL MATRIMONI DEL SUR CONT DON GABRIELL VERR CON LA SURA CONTESSINA DONNA GIUSTINA BORROMEA
Poesie
SESTINN PER EL MATRIMONIDEL SUR CONT DON GABRIELL VERRCON LA SURA CONTESSINA DONNAGIUSTINA BORROMEA
Stracch de voltà tanti penser in mentche se follaven a donzenn per volta,forsi per castigamm de l’ardimentde vorè cascià el nas in sta raccolta,stracch, come ghe diseva, sur contin,bell bell sont crodaa là in d’on visorin.
E siccome el cervell l’eva incordaasul poettegh conforma l’intenzion,anca sì ben che fuss indormentaael tirava là anmò de l’istess ton,vuj mò dì che hoo faa vun de quij taj sognche hin l’ajutt d’on poetta in d’on besogn.
E lì m’è pars de vess su ona collinapienna de inscima a fond de pegoree,ma de quij pegoree de lana fina,nett, sbarbaa, peccennaa de perucchee;gh’aveven tucc on liri e on ghittarin,né se sentiva olter che frin frin.
Gh’era a duu pass de mì un abaa secch secchch’el se storg, ch’el se svida, ch’el se mennaa dagh a quell frin frin tanto de plecchcont i pee, cont i man e con la schenna,sclamand cont on bocchin de pien de offell:Oh cari! Oh bravi! Oh che delizia! Oh bell!
Me tiri arent a lu... el vardi... el saludi,torni a fissall... insomma de la sommasaal mò chi l’era?... El mè prefett di studi,quell medemm che m’ha faa spedì el diplommad’Arcad in cartapegora, che l’èquell che adess droeuvi de bagna el rappè.
Appenna che anca lu el m’ha cognossuuno ghe dighi nagotta che allegria!In de l’istess moment el m’ha vorsuupresentà a tutta quella cottaria;Arcad lor, Arcad mì, el pò figurassde magg con tanti Arcad che frecass!
Me seren sù tucc quant come in corona,tucc me sbraggen adree: Sù sù, dessora!M’accorgi intant de vess su l’Elicona,vedi el tempi de Apoll, l’asen che sgora,vedi el bosch di olubagh, el fontanin,e i ciôcch d’acqua che fan el ciôcch de vin.
La portinara del patron de càappenna che la ved l’abaa sganzerla,paratatagh! la ghe sbaratta làcontra el mur i dò ant e la pusterla,per lassà passà innanz soa reverenza,e mì con lu, e tutta la sequenza.
Al primm entrà se troeuva on gran saloncont i mur tapezaa tutt de librazz:gh’è in mezz on vecc settaa su on cardegonch’el volta e el volta i foeuji d’on scartapazzscritt per rubrica in ordin d’alfabettin sul gust di stat d’anem del brovett.
El gh’ha la pell che la ghe borla giò,l’è senza dent, el gh’ha el melon pelaa,ma in mezz a quest el ghe traspar anmòquajcossa de quell bell ch’el sarà staa,come traspar el lumm in d’on lampionanca a travers de l’onc e di taccon.
Chi l’è coluu? domandi al camarada.Conossel minga Apoll, el me respond,Apoll?... Con quella zucca inscì pelada?Ma in collegg nol m’ha ditt che l’eva biond?Oh el bell biondin d’amor!... Con quella zucca!El sarà biond anch lu quand l’è in perucca.
Ghe guardi ai pagn, el gh’ha marsina e gippatanto largh che ghe ballen tutt adoss;fors quand i ha faa el gh’avarà avuu la trippa,ché l’era el temp ch’el negozziava in gross,ma poverett! despoeù che l’è falliil’è vegnuu magher che gh’en stà dent trii.
Vedi on mucc de sabett vuna pù veggiade l’oltra in d’on canton che fan già i fûs,e el prefett el me dis in d’ona oreggia:Ch’el guarda quij popòl, quij hin i mûs.Popòl? mì ghe respondi, in confidenzane sposaravel vuna, reverenza?
Hoo poeù capii ch’even vegnuu inscì bruttper rabbia de quij birbi de romanteghche spanteghen intorna de per tuttch’hin veggiann, carampann, col goss, col rantegh,e meneman vorraven sti animajdesgustagh fin quij quatter collegiaj.
Vegneva dent de la finestra intanton ragg de sô su tucc quij ghittarista,e Apoll pessega a fà sarà sù i ant,ch’el tropp s’ciarô el ghe fava maa la vista;a sto colp gh’è callaa on travers d’on didche no dass foeura in d’on s’cioppon de rid.
Basta, hoo morduu la lengua e hoo domandaaa on curios, che hoo trovaa lì in sul pass,come l’eva ch’el sô el podess fà maaa quell che tocca de mennall a spass,e come el fass mò adess a vegnì susenza el sò caroccee lu de per lu.
E quell el m’ha rispost che antigamentApoll deffatt el fava duu mestee,vun de fà vers e de incordà strument,l’olter de vicciurin, de fiacaree,ma on cert Copernich el gh’ha daa suj crosttant ch’el gh’ha traa per aria el segond post;
e che adess no ghe resta che l’impieghde sonà, de cantà, de fà bordell,ma l’è già on poo che han tiraa a man di beghe se tronna de toeughel anca quell,e già el ris’cia se i coss van de sto passde fornì in de Triulz o a Biagrass.
Intrattant che scoltava, dava a mental patron ch’el gh’aveva intorna al tavolon santa cros, on furugozz de gent,che faseven on streppet del diavol;se dan tucc a d’intend de vess poetta,sicché el ved, che tappella maladetta!
Pover omm! m’el voreven mett suj gucc,chi voeur on od, chi on madrigal, chi on dramma,e lu el respond con bona grazia a tucc,che no farav tant d’olter ona mamma,e conforma al soggett je imballa viastanza tal, numer tal, la tal scanzia,
e là gh’è pareggiaa tutt quell che occorsenza fadiga de nessuna sort;sonitt per pret, per monegh, per dottor,per chi è nassuu, ch’ha tolt miee, ch’è mort,terzinn, sestinn, quartinn, eglogh, canzone dramma e taccojn e taccojon.
On comod de sta sort el me dessedatutt a on bott la memoria del mè impegn;par proppi ch’el ciel veda e che proveda(dighi tra mì), tè chì che sont a segn;se el me contenta anch mì compagn de lorsta voeulta me la cavi come on scior.
Ditt e fatt, con licenza del prefettch’el m’ha fina boffaa el zerimonial,stolti in mezz a la sala, derimpettal cardegon del pader provincial,ghe foo trii inchin de s’ceppà in duu el firone poeù comenzi inscì l’invocazion.
Oh pader Eliconi, oh Pittonee!oh Scirree! Pattaree! oh Ciparin!che te fee vers de tutt i sort de peein tutt i lengu e fina in meneghin,juttem anch mì, gran pader Eliconi,a fann giò quatter per on matrimoni!
Appenna Apoll el sent a nominàmatrimoni el sbattaggia on campanell,e senza alzà sù i oeucc da quell ch’el fael me petta in consegna d’on bidell,Alto, svint, a la gamba tutt duu insemmastanza C, armari VI, lettera M!
Adess, bell bell... già che l’è tant grazios,ch’el me scolta, rispondi, sur Sciree,no vorrev nanca per vestì i mee sposrecorr per moeud de dì a on fond de vestee,per certa sort de gent, ch’el me perdona,ghe vorrav robba noeuva e robba bona;
de matrimoni, al me debol parerel ghe n’è tant de bon come de gramm;chì se tratta del fior di cavalier,che se marida cont el fior di damm...E inscì coss’ha a che fà, el repia, hoo intes;s’el fudess anca el pota, armari ses.
E daj con sto sò armari! andemm appian,l’ha de savè che quest l’è on sposalizziche fa andà in broeud de scisger tutt Milan,e diraven che gh’hoo ben pocch giudizzise andass a tira a man di coss de eaper lodà on Verr che toeu ona Borromea!
E quand se dis on Verr, l’ha de savèche l’è el tos de don Peder, on trattinl’autor de tanti articol del Caffè,l’oeucc drizz del Beccaria, del Parin,l’istorich de Milan, quell fiola miache ha faa fà largo a la filosofia.
Se intend che l’è nevod de quell ommonde don Lissander, che n’ha faa inscì onorcoj sò Nocc ai sepolcher di Scipion;se intend che l’è nevod del senator,de don Carlo, omm de penna e de consej;el ved che pocch trè pinol de fradej!
Oltra de quest don Gabriell, el spos,ghe soo dì che nol sfalza la famiglia,l’è gioven sì, ma on gioven studios,bravo, cortes che l’è ona maraviglia,amoros de la mamma e di parent,on fior de gioven assolutament.
L’ha de savè che anch lee donna Giustina,la sposa, l’è ona bella bacioccheu,levada sul modell de la mamminael non plus ultra per levà fioeu,impastada poeù infin de quella pastade la cà Borromea, e tanto basta;
de quella pasta che l’ha daa a Milanel gran sant Carlo e el cardinal Fedrigh,che gh’han traa dent di carra de sovranin scoeul, statov, disegn, liber antigh,in collegg, bibliotecch, ges, ospedaa,accademmi, loeugh pij, dott, caritaa.
De la pasta... Ma el pader Ciparin,che in tutt el temp che fava sta parladanon l’ha faa che biassà e mennà el sesin,el sbalza giò de la cardega armadae infuriato come el strasc di piattel me refila sto pocch fòj de gatt.
Ah strappa-coeur! Gregori-maccaron!T’hoo cognossuu, gambetta!, ficcanas!Te see on Romantegh, beccamort!, ciccion!,che no te voeu stà ai regol de Parnas!Arcad a l’arma!... Adoss a Codeghin!E i Arcad, giò fioj, frin frin, frin frin!
A l’arma! a l’arma! Ix, Ipsillon e Zetta!Sent mì, sont el vost barba che ve ciamma:pattas’giaccheta el s’giacca ona saetta!E lor adoss on Almanacch, on Dramma,on gran sbolgettament de madrigal,de opuscol e de articol de giornal.
Per dincio, a ona borasca de sta sort,con tanc tempest che me batteva adoss,proppi in conscienza me sont daa per mort!...Ma ecco lì, quand se dis, even tutt cosstant leggier e tant sòr che grazia al cielno m’han nanca faa on boll, nanch storgiuu on pel.
Chì inscì finiss el sogn: me sont trovaavergin anmò cont el mè impegn in ment;già capissi che sont scomunicaa,che in quant a Apollo no poss sperà nientromantegh come sont tutt quell che foosont condanna a toeull foeura del mè coo.
En attendant, sur cont, con tutt el coeurghe foo on eviva ai soeu consolazion,gh’auguri di fioeu fin ch’el né voeur,onor, ricchezz e sanitaa a monton,longa vita a la SPOSA, a LU, a i EREDe anca a mì per vedè cossa suzzed.