De l’épopée chrétienne jusqu’à Klopstock — 03

… Repente nova micuisse penatesLuce videt : nitor ecce domum complerat ; ibi illaArdentum haud patiens radiorum, ignisque corusci,Extimuit magis. At venter, (mirabile dicta !Non ignota cano) sine vi, sine labe pudorisArcano intumuit verbo. Vigor actus ab altoIrradians, vigor omnipotens, vigor omnia complens,Descendit ; Deus ille, Deus ! totosque per artus,Dat sese miscetque utero. Quo tacta repenteViscera contremuere ; silet natura, pavetqueAttonitae similis, confusaque turbine rerumInsolito, occultas conatur quœrere causas.

Aurae omnes terrent pavidos, capitique timentes,Tam caro ; at puero blandiri murmure silvaeLauricomae, et ramis capita accurvare reflexisAurarumque leves animae indulgere susurro.

Nec minus, o muse, vatum decus, hic ego vestrosOptarim fontes, vestras, nemora ardua, rupes :Quandoquidem genus è coelo deducitis, et vosVirginitas sanctarque juvat reverentia famae,Vos igitur, seu cura poli, seu Virginis hujusTangit honos, monstrate viam, qua nubila vincam,Et mecum immensi portas recludite coeli.Magna quidem, magna, Aonides, sed debita posco,Nec vobis ignota ; etenim potuistis et antrumAspicere, et choreas ; nec vos orientia coeloSigna, nec eoos reges latuisse putandum est.

Nuda humero, nudis discinctà veste papillis,Ore omnes formosae, albis in vestibus omnes,Omnes puniceis evinctae crura cothurnis.

Adveniet, mihi crede, inquit (certissima coelumSigna dedit, nec me delusum oracula fallunt),Qui te olim Nili supra septemplicis ortus,Supra Indum et Gangem, fontemque binominis IstriAttollet famà, qui te Tyberique, PadoquePraeferet, atque tuos astris arquabit honores.

Ite citae, date thura pias adolenda per aras,Caeruleae comices, viridique sedilia muscoInstruite, et vitreis suspendite serta columnis ;Purpureas miscete rosas, miscete hyacinthos,Liliaque, et pulchro regem conspergite nimbo.

Ultima Cumaei venit jam carminis aetas,Magna per exactos renovantur saeula cursus,Scilicet haec virgo est, haec sunt Saturnia regna,Haec nova progenies coelo descendit ab alto,Progenies, per quam toto gens aurea mundoSurget, et in mediis palmes florebit aristis,Qua duce, si qua manent sceleris vestigia nostri,Irrita perpetua solvent formidine terras,Et vetitum magni pandetur limen Olympi.Occidet et serpens, miseros quae prima parentesElusit, portentificis imbuta venenis. (Lib. III.)

Nescis ut patrio novamSermoni faciem quaecumque ferat dies ?Nam quas nunc misere anxiasScriptor quaerere amat delicias, breviUsus, si volet, insolensSpretas rejiciet non sine nausea.At certus Latiis honosEt vani haud metuens taedia saeculiPerstat gratia vatibus… (Ode de Commire à Santeuil.)

… Stupuit confestim exterrita virgo,Demisitque oculos, totosque expalluit artus.Non secus, ac conchis si quando intenta legendis,Sen Micone parva, scopulis sen forte Seriphi,Nuda pedes virgo, laetae nova gloria matris,Veliferam advertit vicina ad littora puppimAdventare, timet ; nec jam subducere vestemAudet, nec tuto ad socias se reddere cursu ;Sed trepidans silet, obtutuque immobilis haeret. (Lib. I.)

Hactenus, ô superi, partus tentasse verendosSit satis ; optatam poscit me dulcis ad umbramPausilypus, poscunt Neptunia littora, et udiTritons, nereusque senex, Panopeque, Ephyreque,Et Melite, quœque in primis mihi grata ministratOtia, Musarumque cavas per saxa latebras,Mergellina, novos fundunt ubi citria flores,Citria Medorum sacros referentia lucos,Et mihi non solita nectunt de fronde coronam.

… Quoties sanctous expavimus ignes,Flammarumque globoes, et terrificos fulgores,Saepe quibus visus puer est ardere nitentemCaesariem, coeli dum splendet luce corusca ? (Lib. III.)

Tristior haud ulla est umbrosis pestis in oris,Scilicet, atque hominum egregiis magis aemula coeptis ;Frigus ei comes, et dejecto Ignavia vultu.

Ut vero in modiis Divum penetralibus hostesVidere, et faciem invisam agnovere per umbras,Ardentem radiis ac mira luce coruscam,Protinus aspectu subito terrentur, et imasConjiciunt sese in latebras, linguaque remulcentCommissas utero caudas, stratique tremendumNequicquam umbrosis in speluncis ulularunt.

Quidquid es o, seu vis, seu mens, seu spiritus illeQui mare, qui terras, qui coelum numine comples ;Tu tibi principium, tibimet tu terminus ipse,Incipis abs te, si incipis ; in te desinis ipsum.

Carmina enim mutanda ; novo nunc ore canendum ;Jamque alias sylvas, alios accedere fontesEdico.<poem>

Et rerum autorem dominumque agnoscimus aethrae,Quem non principium, non ulla extrema fatigant,Expertem ortus atque obitus ; qui cuncta gubernas,Nescius imperii, tolusque inte ipse vicesqueDespicis aeternas et tempora sufficis aevo :Unigenam sancto prolem complexus amoreAEterno aeternam et perfectam, labe carentem,Cui rerum late custodia credita cessitEt regni tutela tui consorsque potestasTemperat acceptas sine fine et tempore habenas. (Hymnes de Marullus, liv. Ier,)