Młody żołnierzu... (Konopnicka, 1915)
...Młody żołnierzu, młody żołnierzu,W jaki ty idziesz bój?............— W śmiertelny idę bój,W śmiertelny trud i znój,W śmiertelny proch i pył,W bój, który wiecznie byłI wiecznie trwa,Idę radosny,A na promiennym puklerzuMej wiosnyJutrzenka tęczą siedmiobarwną gra!
Wskroś mroków i omdlenia,Wskroś burzy i zawiei,Bez wodza i bez roty,Bez chwały, bez korzyści,Sam niosąc sztandar mój,W bój idę wszechtęsknoty,W bój idę wszechpragnienia,W bój idę wszechnadziei,— Co gdy się ziści, nie dla mnie się ziści —W śmiertelny duchów bój!
Na śmierć, na skonMłodość mą niosę
Pod żeńca kosę,Jak złoty plon,Ciężki od ros...Idę cichy, płonący,Idę w mrokach — żarzący,Na wielkie bojowisko,Gdzie duchów wszechogniskoPłonie, świeci, rozbłyska...Lecę — iskra ogniskaNa całopalny stos!
Może rozwidnię sobąPola, czarne żałobą,Może sobą ogrzejęStygnącą serc nadzieję...
Jako się rzuca z szczytówGwałtowny, skalny zdrój,Tak — jasny od jutra świtów —Idę w tejten bój,Co z mojem życiemI z serca biciemJest nierozdzielny...W bój duchów idę! W bój duchów śmiertelny!
Młody żołnierzu, młody żołnierzu,Za co ty idziesz w bój?............— Za wszystko dobre idę w bój!Za ideałów ołtarz mój,Za życia moc,Za życia zdrój,Co dla miljonów niezrodzonych płynieW tajemnej wieków głębinie,W bój idę, wierny przymierzu,Co duchy w ogniwa sprzęga...
Na śmierć! — jest moja przysięga,Na śmierć! — mej tarczy znak.
W bój idę za bratni rój,Za ciszę i plenność pól,Za ciszę i światło chat,Za borów szum, za łężny kwiat,Za mogił zapomnianych tajemniczy ból,Ja, traw podolnych, podeptanych brat,W odkupień idę bój!Idę, by na swem gnieździe mógł śpiewać wolny ptak,By ziemia rodzić mogła dla łaknących kłosy,By usłyszane były jutra tajne głosyW pustym, bezdusznym dnia gwarze...Za podniesienie pochylonych główW promienność słońca...
Za wielką pieśń bez słów,Którą na dziejów cytarze,Co świeci chwałą złota,Na strunach czynów,Z ojców na synów,Nieśmiertelny hymn żywotaNaród — od lat tysiąca —Sam sobie gra!
Ja skra,Ja ruch,Ja młodość świata,Ja życia duch,Co z grobów wzlata,Ja życia zdrój,Za wszystko dobre idę w bój,W śmiertelny bój!