Po sześciu wiekach

Nie, ja nie wielbię ciebie, Beatrycze,Nie jesteś ty mój ideał niewieści!Boś ty wielkiemu duchowi boleściWtedy zjawiła swe słodkie oblicze,

Gdy on się z mroków piekieł już wydźwignął,I bój zakończył i walkę rozstrzygnął.

Nie poszłaś ty z nim za dni połowicy,W on las posępny, gdzie duch szuka drogi,Nie byłaś światłem dla jego źrenicy,Gdy ją zwątpienia zaćmiły i trwogi.Sam się obłąkał w gąszcz dziką i czarnąÓw wielki tułacz, wyszedłszy z nad Arno.

Ciebie przelękły okręgów tych ciemnie,Co kaźnią ducha i miejscem są męki.Może on wołał i wzywał daremnie,Może napróżno chciał dotknąć twej ręki,Może cię szukał oczyma przy sobieW ogromnej pustce i w żywych ciał grobie.

Ciebie ta brama przelękła swym zgrzytem.Co jak trumienne zamyka się wiekoI dzieli kraje podziemne z błękitem,Z echem pól żytnich i z chatą daleką...Nie, ty nie poszłaś przez ciemne wierzeje,Gdzie ten, co wchodzi, zostawia nadzieję!

I łódź ta mglista na martwych wód fali,Co z łez ulane, zdrętwiały w swym biegu,

Gdzie każda kropla westchnieniem się żali,Bez ciebie — smętna — odbiła od brzegu...Słyszysz ten cichy plusk? — To płyną duchy,Lecz ty im swojej nie dałaś otuchy!

Posępny żeglarz sam przybił do lądu,Co ciszą krzyczy, milczeniem co woła,Na puste brzegi przerażeń i sądu,Skąd Bóg odwołał jasności anioła,Lecz gdzie się sercu zostało świtanie,Iż jest od śmierci mocniejsze kochanie.

Ciebie przeraził ten wicher, co goniNa wspólną mękę złączone dwa duchy...Widzisz tych dwoje, pierś z piersią, dłoń w dłoni,Jak ich porywa pęd ślepy i głuchy?O Beatrycze, o liljo niebieska,Silniejsza nad cię miłością — Franceska!

Ta gdy jak gołąb żaliła się biały,Wiesz, czemu pielgrzym, co w piekła szedł cienie,Choć ścichła burza i wichry omdlały,A otchłań miała mir i odpocznienie,Padł, jako człowiek, dosiężon złym grotem?— Bo sam bez ciebie był i wspomniał o tem.

Ogniste mary z palącym się włosemPrzelękły ciebie; nie miałaś ty siły

Iść, aby cierpieć maluczko ich losem...A te tragiczne, otwarte mogiły,Skąd czarne płomię i dym siny bucha,Zawściągły stopę twą, zdrętwiły ducha.

Cofnęłaś krok twój od bagien tych jadu,Gdzie okowane pracują zmierzchniki,Gdzie ten, co padnie, przepada bez śladu,Zamknie się nad nim grób, a krzyk ten dziki,W którym z przekleństwem swój żywot wyzionie,Pochłoną czarne bezdennych wód tonie.

Tam, gdzie w lodowe wszczepione katusze,Chłostane biczem śnieżystej zamieci,Łamią się ciała i łamią się dusze,Gdzie konających dni blask trupi świeci,Gdzie dech w szron idzie, a gradem łza pada,Nie miałaś siły iść, stanęłaś blada.

I tam cię także nie widziano, pani,Gdzie duchy krzyczą językiem płomieni...Z dala ty byłaś od owej otchłani,Co się, jak czasza rubinów, czerwieniMęki swej wnętrzem, a z wierzchu jest czarnaI cicha, wielka kostnica cmentarna.

Tyś się przelękła żałobnych tych borów,Gdzie drzewo cierpi gwałt, a gałęź woła...Tych pomieszanych duchowych kolorówPół-potępieńca, a pół-archanioła,Którego Bóg sam w tej kaźni zostawićMusi, bo przeklnąć nie może, ni zbawić.

Twych bławatkowych oczu jasność cichaNie wzeszła gwiazdą w prastarej tej nocy,Gdzie ciemność bierze kształt i smętnie wzdycha,Po drogach błądząc, kędy bez pomocy

Konającego szept słychać i głosy,Od których cierpnie kość i wstają włosy.

Jak wszedł do piekła, tak wyszedł bez ciebieWielki ów piewca jęków i wieszcz zgrzytów;A tyś się lilją kwieciła na niebieI stałaś w modrej jasności błękitów,Niedosiężona tchem czarnej otchłani...............Nie, ja cię wielbić nie mogę dziś, pani!