Hercules Oetaeus — Sèneca

Hercules

Iole

Deianira

III

Nutrix

alcmena

Hyllus

Nuntius

Taciti

Lichas

Philoctetes

Chorus Virginum

Chorus Aetolarum Mulierum

Hercules

Sator deorum, cuius excussum manuutraeque Phoebi sentiunt fulmen domus,secure regna — protuli pacem tibi,quacumque Nereus porrigi terras vetat,non est tonandum: perfidi reges iacent, 5saevi tyranni, fregimus quicquid fuittibi fulminandum. sed mihi caelum, parens,adhuc negatur? parui certe Ioveubique dignus teque testata est meumpatrem noverca, quid tamen nectis moras? 10numquid timemur? numquid impositum sibinon poterit Atlas ferre cum caelo Herculem?quid astra, genitor, quid negas? mors me tibicerte remisit, omne concessit malumquod terra genuit, pontus aer inferi: 15nullus per urbes errat Arcadias leo,Stymphalis icta est, Maenali nulla est fera;sparsit peremptus aureum serpens nemuset hydra vires posuit et notos Hebrocruore pingues hospitum fregi greges 20hostisque traxi spolia Thermodontiae.vidi silentum fata nec tantum redi,sed trepidus atrum Cerberum vidit dies (322)et ille solem, nullus Antaeus Libysanimam resumit, cecidit ante aras suas 25Busiris, una est Geryon sparsus manutaurusque populis horridus centum pavor.quodcumque tellus genuit infesta occiditmeaque fusum est dextera: iratis deisnon licuit esse. si negat mundus feras, 30animum noverca, redde nunc nato patrem ,vel astra forti, nec peto ut monstres iter;permitte tantum, genitor: inveniam viam.vel si times ne terra concipiat feras,properet malum quodcumque, dum terra Herculem 35habet videtque: nam quis invadet malaaut quis per urbes rursus Argolicas eritIunonis odio dignus? in tutum measlaudes redegi, nulla me tellus silet:me sensit ursae frigidum Scythicae genus 40Indusque Phoebo subditus, cancro Libys;te, clare Titan, testor: occurri tibiquacumque fulges, nec meos lux prosequipotuit -triumphos, solis excessi vicesintraque nostras substitit metas dies. 45natura cessit, terra defecit gradum:lassata prior est. nox et extremum chaosin me incucurrit: inde ad hunc orbem redi,nemo unde retro est. tulimus Oceani minas,nec ulla valuit quatere tempestas ratem 50 50quamcumque pressi — pars quota est Perseus mei?(323)iam vacuus aether non potest odio tuaesufficere nuptae quasque devincam ferastellus timet concipere nec monstra invenit.ferae negantur: Hercules monstri loco 55iam coepit esse; quanta enim fregi mala.quot scelera nudus! quicquid immane obstitit,solae manus stravere; nec iuvenis ferastimui nec infans, quicquid est iussum, leve est,nec ulla nobis segnis illuxit dies. 60o quanta rudi monstra quae nullus mihirex imperavit! institit virtus mihiIunone peior, sed quid inpavidum genusfecisse prodest? non habent pacem dei:purgata tellus omnis in caelo videt 65quodcumque timuit: transtulit Iuno feras.ambit peremptus cancer ardentem plagamLibyaeque sidus fertur et messes alit;annum fugacem tradit Astraeae leo,at ille, iactans fervidam collo iubam, 70austrum madentem siccat et nimbos rapit.invasit omnis ecce iam caelum ferameque antecessit: victor e terris meosspecto labores, astra portentis priusferisque Iuno tribuit, ut caelum mihi 75faceret timendum, sparserit mundum licetcaelumque terris peius ac peius Stygeirata faciat, dabitur Alcidae locus.si post feras, post bella, post Stygium canemhaud dum astra merui, Siculus Hesperium latus 80tangat Pelorus, una iam tellus erit;illinc fugabo maria: si iungi iubes,committat undas Isthmos, et iuncto salonova ferantur Atticae puppes via.(324)mutetur orbis, vallibus currat novis 85Hister novasque Tanais accipiat vias.da, da tuendos, Iuppiter, saltem deos:illa licebit fulmen a parte auferas,ego quam tuebor, sive glacialem polum,seu me tueri fervidam partem iubes, 90hac esse superos parte securos puta.Cirrhaea Paean templa et aetheriam domumserpente caeso meruit: o quotiens iacetPython in hydra! Bacchus et Perseus deisiam se intulere: sed quota est mundi plaga 95oriens subactus aut quota est Gorgon fera?quis astra natus laudibus meruit suisex te et noverca? quem tuli mundum peto.Sed tu, comes laboris Herculei, Licha,perfer triumphos, Euryti victos lares 100stratumque regnum, vos pecus rapite ociusqua templa tollens acta Cenaei Iovisaustro timendum spectat Euboicum mare.

Chorus

Par ille est superis cui pariter dieset fortuna fuit, mortis habet vices 105lente cum trahitur vita gementibus.quisquis sub pedibus fata rapaciaet puppem posuit fluminis ultimi,non captiva dabit bracchia vinculisnec pompae veniet nobile ferculum: 110numquam est ille miser cui facile est mori.(325)illum si medio decipiat ratisponto, cum Borean expulit Africusaut Eurus Zephyrum, cum mare dividunt,non puppis lacerae fragmina conligit, 115ut litus medio speret in aequore:vitam qui poterit reddere protinus,solus non poterit naufragium pati.Nos turpis macies et lacrimae tenentet crinis patrio pulvere sordidus. 120nos non flamma rapax, non fragor obruit:felices sequeris, mors, miseros fugis,stamus, nec patriae messibus heu locusat silvis dabitur, lapsaque sordidaefient templa casae; iam gelidus Dolops 125 125hac ducet pecudes qua tepet obrutusstratae qui superest Oechaliae cinis,illo Thessalicus pastor inops locoindocta referens carmina fistulacantu nostra canet tempora flebili; 130et dum pauca deus saecula contrahet,quaeretur patriae quis fuerit locus,felix incolui non steriles focosnec ieiuna soli iugera Thessali:ad Trechina vocor, saxa rigentia 135et dumeta iugis horrida torridis,vix gratum pecori montivago nemus,at si quas melior sors famulas vocat,illas aut volucer transferet Inachusaut Dircaea colent moenia, qua fluit 140(326)Ismenos tenui numine languidus —hic mater tumidi nupserat Herculis.Falsa est de geminis fabula noctibus,aether cum tenuit sidera longiuscommisitque vices Lucifer Hesperoet Solem vetuit Delia tardior: 150quae cautes Scythiae, quis genuit lapis?num Titana ferum te Rhodope tulit,te praeruptis Athos, te fera Caspias, 145quae virgata tibi praebuit ubera?nullis vulneribus pervia membra sunt:ferrum sentit hebes, lentior est chalybs;in nudo gladius corpore frangituret saxum resilit, fataque neglegitet mortem indomito corpore provocat, 155non illum poterant figere cuspides,non arcus Scythica tensus harundine,non quae tela gerit Sarmata frigidusaut qui soliferae suppositus plagaevicino Nabatae vulnera dirigit 160Parthus Gnosiacis certior ictibus,muros Oechaliae corpore propulit,nil obstare valet; vincere quod paratiam victum est — quota pars vulnere concidit?'pro fato patuit vultus iniquior 165et vidisse sat est Herculeas minas,quis vastus Briareus, quis tumidus Gyas,supra Thessalicum cum stetit aggeremcaeloque inseruit vipereas manus, (327)hoc vultu riguit? commoda cladibus 170magnis magna patent; nil superest mali:iratum miserae vidimus Herculem.

Iole

At ego infelix non templa suisconlapsa deis sparsosve focos,natis mixtos arsisse patres 175hominique deos, templa sepulchris,nullum querimur commune malum:alio nostras fortuna vocatlacrimas, alias flere ruinasMe fata iubent. 180quae prima querar? quae summa gemam?pariter cuncta a deflere iuvatnec plura dedit pectora Tellusut digna sonent verbera fatis,me vel Sipylum flebile saxum 185fingite, superi, vel in Eridaniponite ripis, ubi maesta sonatPhaetontiadum silva sororum;me vel Siculis addite saxis,ubi fata gemam Thessala Siren, 190vel in Edonas tollite silvas (328)qualis natum Daulias alessolet Ismaria flere sub umbra;formam lacrimis aptate meisresonetque malis aspera Trachin, 195Cyprias lacrimas Myrrha tuetur,raptum coniunx Ceyca gemit,sibi Tantalis est facta superstes;fugit vultus Philomela suos.natumque sonat flebilis Atthis: 200cur mea nondum capiunt volucresbracchia plumas? felix, felix,cum silva domus nostra feretur,patrioque sedens ales in agroreferam qnerulo murmure casus 205volucremque Iolen fama loquetur.Vidi, vidimiseranda mei fata parentis,cum letifero stipite pulsustota iacuit sparsus in aula: 210a si tumulum fata dedissent,quotiens, genitor, quaerendus eras?potuine tuam spectare necem,nondum teneras vestite genasnecdum forti sanguine, Toxeu? 215quid vestra queror fata, parentes,quos in tutum mors aequa tulit?mea me lacrimas fortuna rogat.Iam iam dominae captiva colusfusosque legam, pro saeve decorformaque mortem paritura mihi, 220tibi cuncta domus concidit uni, (329)dum me genitor negat Alcidaeatque Herculeus socer esse timet,sed iam dominae tecta petantur.Chor.

Quid regna tui clara parentis 225casusque tuos respicis amens?fugiat vultus fortuna prior,felix quisquis novit famulumregemque pativultusque suos variare potest. 230rapuit vires pondusque maliscasus animo qui tulit aequo.

Nutrix Deianira Lichas Tacitus

O quam cruentus feminas stimulat furor,cum patuit una paelici et nuptae domus!Scylla et Charybdis Sicula contorquens freta 235minus est timenda, nulla non melior fera est.namque ut reluxit paelicis captae decuset fulsit Iole qualis innubis diespurisve clarum noctibus sidus micat,stetit furenti similis ac torvum intuens 240Herculea coniunx; feta ut Armenia iacenssub rupe tigris hoste conspecto exilitaut iussa thyrsum quatere conceptum ferensMaenas Lyaeum, dubia quo gressus ferathaesit parumper; tura per Herculeos lares 245attonita fertur; tota vix satis est domus:incurrit, errat, sistit, in voltus dolorprocessit omnis, pectori paene infimo (330)nihil est relictum; fletus insequitur minas.nec unus habitus durat aut uno furit 250contenta voltu: nunc inardescunt genae.pallor ruborem pellit et formas dolorerrat per omnes: queritur, implorat, gemit.sonuere postes: ecce praecipiti gradusecreta mentis ore confuso exerit. 255Dei.

Quamcumque partem sedis aetheriae premis,coniunx Tonantis, mitte in Alciden feramquae mihi satis sit. si qua fecundum caputpalude tota vastior serpens movet,ignara vinci, si quid excessit feras 260immane dirum horribile, quo viso Herculesavertat oculos, hoc specu immenso exeat,vel si ferae negantur, hanc animam precorconverte in aliquod: quodlibet possum malumhac mente fieri, commoda effigiem mihi 265parem dolori: non capit pectus minas,quid excutis telluris extremae sinusorbemque versas? quid rogas Ditem mala?omnes in isto pectore invenies ferasquas timeat; odiis accipe hoc telum tuis: 270ego sim noverca, perdere Alciden potes:perfer manus quocumque; quid cessas, dea?utere furente! quod iubes fieri nefas?reperi, quid haeres? ipsa" iam cesses licet,haec ira satis est. 275Nvt. Pectoris sani parumaestus, alumna, comprime et flammas doma;frena dolorem, coniugem ostende Herculis.

Dei.

Iole meis captiva germanos dabit (331)natis Iovisque net ex famula nurus?num flamma cursus pariter et torrens ferent 280et ursa pontum sicca caeruleum bibet?non ibo inulta: gesseris caelum licettotusque pacem debeat mundus tibi.est aliquid hydra peius: iratae dolornuptae, quis ignis tantus in caelum furit 285ardentis Aetnae? quicquid est victum tibihic vincet animus, capta praeripiet toros?adhuc timebam monstra, iam nullum est malum:cessere pestes, in locum venit feraeinvisa paelex, summe pro rector deum 290et clare Titan, Herculis tantum fuiconiunx timentis; vota quae superis tuli,cessere captae, paelici felix fui,illi meas audistis, o superi, preces,incolumis illi remeat. o nulla dolor 295contente poena, quaere supplicia horrida,incogitata, infanda, Iunonem doce,quid odia valeant: nescit irasci satis.pro me gerebas bella, propter me vagasAchelous undas sanguine infecit suo, 300cum lenta serpens fieret, in taurum trucemnunc flecteret serpente deposita minas,et mille in hoste vinceres uno feras.iam displicemus, capta praelata est mihi.non praeferetur: qui dies thalami ultimus 305nostri est futurus, hic erit vitae tuae.quid hoc? recedit animus et ponit minas;iam cessat ira. quid miser langues dolor?perdis furorem, coniugis tacitae fidem (332)mihi reddis iterum. — quid vetas flammas ali? 310quid fragilis ignes? hunc mihi serva impetum,pares eamus, non erit votis opus:aderit noverca quae manus nostras regatvel invocata.Nvt. Quod paras demens scelus?perimes maritum, cuius extremus dies 315primusque laudes novit et caelo tenuserecta terras fama suppositas habet?Graiorum in istos terra consurget laresdomusque soceri prima et Aetolum genussternetur omne, saxa iam dudum ac faces 320in te ferentur, vindicem tellus suumdefendet omnis: una quot poenas dabis?effugere terras crede et humanum genuste posse, fulmen genitor Alcidae gerit:iam iam minaces ire per caelum faces 325specta et tonantem fulmine excusso diem.mortem quoque ipsam, quam putas tutam, time:dominatur illic patruus Alcidae tui.quocumque perges, misera, cognatos deosillic videbis, 330

Dei. Maximum fieri sceluset ipsa fateor, sed dolor fieri iubet.

Nvt.

Moriere,

Dei. Moriar Herculis nempe induticoniunx nec ullus nocte discussa diesviduam notabit nec meos paelex toroscaptiva capiet, ante ab occasu dies 335nascetur, Indos ante glacialis polusScythasve tepida Phoebus inficiet rota,quam me relictam Thessalae aspiciant nurus,meo iugales sanguine extinguam faces.(333)aut pereat aut me perimat; elisis feris 340et coniugem addat, inter Herculeos licetme quoque labores numeret: Alcidae torosmoritura certe corpore amplectar meo.ire, ire ad umbras Herculis nuptam libet,sed nοn inultam: si quid ex nostro Hercule 345concepit Iole, manibus evellam meisante et per ipsas paelicem invadam faces.me nuptiali victimam feriat dieinfestus, Iolen dum supra exanimem ruam.felix iacet quicumque quos odit premit. 350Nvt.

Quid ipsa flammas pascis et vastum fovesultro dolorem? misera, quid cassum times?dilexit Iolen: nempe cum staret parensregisque natam peteret, in famulae locumregina cecidit: perdidit vires amor 355multumque ab illa traxit infelix status.illicita amantur, excidit quicquid licet.Dei.

Fortuna amorem peior inflammat magis:amat vel ipsum quod caret patrio lare,quod nudus auro crinis et gemma iacet, 360ipsas misericors forsan aerumnas amat;hoc usitatum est Herculi: captas amat.Nvt.

Dilecta Priami nempe Dardanii sororconcessa famula est; adice quot nuptas prius,quot virgines dilexit: erravit vagus. 365Arcadia nempe virgo, Palladios chorosdum nectit, Auge, vim stupri passa exciditnullamque amoris Hercules retinet notam.(334)referam quid alias? nempe Thespiades vacantbrevique in illas arsit Alcides face. 370hospes Timoli Lydiam fovit nurumet amore captus ad leves sedit colus,udum feroci stamen intorquens manu.nempe illa cervix spolia deposuit feraecrinemque mitra pressit et famulus stetit, 375hirtam Sabaea marcidus myrrha comamubique caluit, sed levi caluit face.Dei.

Haerere amantes post vagos ignes solent.Nvt.

Faraulamne et hostis praeferet gnatam tibi?Dei.

Vt alta silvas forma vernantes habet, 380quas nemore nudo primus investit tepor,at cum solutos expulit Boreas Notoset saeva totas bruma discussit comas,deforme solis aspicis truncis nemus:sic nostra longum forma percurrens iter 385deperdit aliquid semper et fulget minusnec illa vetus est. quicquid in nobis fuitolim petitum cecidit aut pariter labat.aetas citato senior eripuit gradu 390materque multum rapuit ex illo mihi.vides ut altum famula non perdat decus?cessere cultus penitus et paedor sedet; (335)tamen per ipsas fulget aerumnas decornihilque ab illa casus et fatum gravenisi regna traxit, hic meum pectus timor. 395altrix, lacessit, hic rapit somnos pavor.praeclara totis gentibus coniunx eramthalamosque nostros invido voto nurusoptabat omnis, quaeve mens quicquam deos 'orabat ullos: nuribus Argolicis fui 400mensura voti. quem Iovi socerum parem,altrix, habebo? quis sub hoc mundo mihidabitur maritus? ipse, qui Alcidae imperat,facibus suis me iungat Eurystheus licet,minus est; toris caruisse regnantis leve est: 405alte illa cecidit quae viro caret Hercule.

Nvt.

Conciliat animos coniugum partus fere.Dei.

Hic ipse forsan dividet partus toros.Nvt.

Famula illa trahitur interim donum tibi.Dei.

Hic quem per nrbes ire praeclarum vides 410et fulva tergo spolia -gestantem ferae,qui regna miseris donat et celsis rapit,vasta gravatus horridam clava manum,cuius triumphos ultimi Seres canuntet quisquis alius orbe † concepto iacet, 415levis est nec illum gloriae stimulat decof;errat per orbem, non ut aequetur Iovinec ut per urbes magnus Argolicas eat:quod amet requirit, virginum thalamos petit.si qua est negata, rapitur; in populos furit, 420nuptas ruinis quaerit et vitium impotens (336)virtus vocatur, cecidit Oechalia inclitaunusque Titan vidit atque unus diesstantem et cadentem; causa bellandi est amor.totiens timebit Herculi natam parens 425quotiens negabit, hostis est quotiens socerfieri recusat: si gener non fit. ferit,post haec quid istas innocens servo manus,donec furentem simulet ac saeva manuintendat arcus meque natumque opprimat? 430sic coniuges expellit Alcides suas,haec sunt repudia; nec potest fieri nocens:terris videri sceleribus causam suisfecit novercam. quid stupes, segnis furor?scelus occupandum est: perage dum fervet manus. 435Nvt.

Perimes maritum?Dei. Paelicis certe meae.Nvt.

At Iove creatum,

Dei. Nempe et Alcmena satum.Nvt.

Ferrone? DEI. Ferro. NVT. Si nequis?Dei. Per-imam dolo.Nvt.

Quis iste furor est?Dei. Quem meus coniunxdocet.Nvt.

Quem nec noverca potuit, hunc perimes virum? 440Dei.

Caelestis ira quos premit, miseros facit:humana nullos,

Nvt. Parce, miseranda, et time.Dei.

Contempsit omnes ille qui mortem prius;libet ire in enses.Nvt. Maior admisso tuus,alumna, dolor est; culpa par odium exigat. 445cur saeva modicis statuis? ut laesa es, dole.Dei.

Leve esse credis paelicem nuptae malum?quicquid dolorem pascit, hoc nimium puta.Nvt.

Amorne clari fugit Alcidae tibi?Dei.

Non fugit, altrix, remanet et penitus sedet 450(337)fixus medullis, crede; sed magnus doloriratus amor est.Nvt. Artibus magicis fereconiugia nuptae precibus admixtis ligant.vernare iussi frigore in medio nemusmissumque fulmen stare; concussi fretum 455cessante Tento, turbidum explicui mareet sicca tellus fontibus patuit novis;habuere motum saxa. discussi foresumbrasque Ditis, et mea iussi precemanes locuntur. tacuit infernus canis; 460nox media solem vidit et noctem dies:mare terra caelum et Tartarus servit mihinihilque leges ad meos cantus tenet:flectemus illum, carmina invenient iter.

Dei.

Te deprecor, quem mundus et superi timentet aequor et qui fulmen Aetnaeum quatit,timendo matri te aliger saevae puer:intende certa spiculum velox manu,non ex sagittis levibus: e numero precor 545graviore prome quod tuae nondum manusmisere in aliquem; non levi telo est opus,ut amare possit Hercules, rigidas manusintende et arcum cornibus iunctis para.nunc, nunc sagittam prome qua quondam horridum 550Iovem petisti, fulmine abiecto deuscum fronte subita tumuit et rabidum maretaurus puellae vector Assyriae scidit;immitte amorem, vincat exempla omnia:amare discat coniugem, si quas decor 555Ioles inussit pectori Herculeo faces,extingue totas, perbibat formam mei.tu fulminantem saepe domuisti Iovem,tu furva nigri sceptra gestantem poli,turbae ducem maioris et dominum Stygis, 560tuque o noverca gravior irata deus,cape hunc triumphum solus et vince Herculem.Nvt.

Prolata vis est quaeque Palladia colulassavit omnem texta famularum manum.(341)nunc congeratur virus et vestis bibat 565Herculea pestem; precibus augebo malum.in tempore ipso navus occurrit Lichas:celanda vis est dira, ne pateant doli.Dei.

O quod superbae non habent umquam domus,fidele semper regibus nomen Licha, 570cape hos amictus, nostra quos nevit manus,dum vagus in orbe fertur et victus merotenet feroci Lydiam gremio nurum,dum poscit Iolen; sed iecur fors horridumSectam merendo: merita vicerunt malos. 575non ante coniunx induat vestes iubequam ture flammas pascat et placet deos,cana rigentem populo cinctus comam.ipsa in penates regios gressus feramprecibusque Amoris horridi matrem colam. 580vos, quas paternis extuli comites focis,Calydoniae lugete deflendam vicem.

Chorus

Flemus casus, Oenei, tuoscomitum primos turba per annos,flemus dubios, veneranda, toros. 585nos Acheloi tecum solitaepulsare vadum, quom iam tumidasvere peracto poneret undas (342)gracilisque gradu serperet aequonec praecipitem volveret amnem 590flavus rupto fonte Lycormas;nos Palladias ire per aras. et virgineos celebrare choros.nos Cadmeis orgia ferretecum solitae condita cistis, 595quom iam pulso sidere brumaetertia soles evocat aestas"et spiciferae concessa deaeAttica mystas cludit Eleusin.nunc quoque casum quemcumque times, 600fidas comites accipe fatis:nam rara fidesubi iam melior fortuna ruit.Tu quicumque es qui sceptra tenes,licet omne tua vulgus in aula 605centum pariter limina pulset:quom tot populis stipatus eas,in tot populis vix una fides,tenet auratum limen Erinys,et quom magnae patuere fores, 610intrant fraudes cautique doliferrumque latens; cumque in populosprodire paras, comes invidia est:noctem quotiens summovet Eos,regem totiens credite nasci. 615pauci reges, non regna colunt:plures fulgor concitat aulae;cupit hic regi proximus ipsi (343)clarus latas ire per urbes:urit miserum gloria pectus; 620cupit hic gazis implere famem,nec tamen omnis plaga gemmiferisufficit Histri nec tota sitimLydia vincit nec quae Zephyrosubdita tellus stupet aurato 625flumine clarum radiare Tagum;nec si totus serviat Hebrusruraque dives iungat Hydaspesintraque suos currere finesspectet toto flumine Gangen: 630avidis, avidis natura parum est.colit hic reges regumque lares,non ut presso vomere sempernumquam cesset curvus aratorvel mille secent arva coloni: 635solas optat quas ponat opes.colit hic reges, calcet ut omnesperdatque aliquos nullumque levet:tantum ut noceat, cupit esse potens,rarum est felix idemque senex:quota pars moritur tempore fati? 640quos felices Cynthia vidit,vidit miseros enata dies.Caespes Tyrio mollior ostrosolet inpavidos ducere somnos; 645aurea rumpunt tecta quietemvigilesque trahit purpura noctes,o si pateant pectora ditum!quantos intus sublimis agit (344)fortuna metus! Bruttia Coro 650pulsante fretum lenior unda est;pectora pauper secura gerit.tenet e patula pocula fago,sed non trepida tenet illa manu;carpit faciles vilesque cibos, 655sed non strictos respicit enses:aurea miscet pocula sanguis.coniunx modico nupta maritonon disposito clara moniligestat pelagi dona rubentis, 660nec gemmiferas detrahit aureslapis Eoa lectus in unda,nec Sidonio mollis aenorepetita bibit lana rubores,nec Maeonia distinguit acu 665quae Phoebeis subditus eurislegit Eois Ser arboribus.quaelibet herbae tinxere colusquas indoctae nevere manus:sed non dubios fovet illa toros. 670sequitur dira lampade Erinysquarum populi coluere diem,nec sibi felix pauper habeturnisi felices cecidisse videt.Quisquis medium defugit iter 675stabili numquam tramite currit:dum petit unum praebere diempatrioque puer constitit axenec per solitum decurrit iter,sed Phoebeis ignota petens 680(345)sidera flammis errante rota,secum pariter perdidit orbem.medium caeli dum sulcat iter,tenuit placitas Daedalus orasnullique dedit nomina ponto; 685sed dum volucres vincere verasIcarus audetpatriasque puer despicit alasPhoeboque volat proxumus ipsi,dedit ignoto nomina ponto: 690male pensantur magna ruinis.felix alius magnusque sonet;me nulla vocet turba potentem.stringat tenuis litora puppisnec magna meas aura phaselos 695iubeat medium scindere pontum:transit tutos Fortuna sinusmedioque rates quaerit in alto,quarum feriunt sipara nubes.Sed quid pavido territa vultu, 700qualis Baccho saucia maenas,fert in medium regina gradum?quae te rursus fortuna rotat?miseranda, refer: licet ipsa neges,vultus loquitur quodcumque tegis. 705

Deianira Nutrix

Vagus per artus errat excussos tremor,erectus horret crinis, impulsis adhuc (346)stat terror animis et cor attonitum salitpavidumque trepidis palpitat venis iecur,ut fractus austro pontus etiamnum tumet, 710quamvis quiescat languidis ventis dies,ita mens adhuc vexatur excusso metu.semel profecto premere felices deuscum coepit, urget, hos habent magna exitus.Nvt.

Quis tam impotens, miseranda, te casus rotat? 715Dei.

Vt missa palla est tabe Nessea inlitathalamisque maerens intuli gressum meis,nescio quid animus timuit, an fraudem struit?libet experiri, solibus dirus ferumflammisque Nessus sanguinem ostendi arcuit: 720hic ipse fraudes esse praemonuit dolus.et forte, nulla nube respersus iubar,laxabat ardens fervidum Titan diem.vix ora solvi patitur etiam nunc timor.medios in ignes solis eieci pavens 725quo tincta fuerat palla vestisque inlita;abiectus horret villus et perdit comam† tepefactus astris vix quoque est. monstrum elocor.(347)nives ut Eurus solvit aut tepidus Notus,quas vere primo lucidus perdit Mimans, 730utque evolutos frangit Ionio saloopposita fluctus Leucas et lassus tumorin litore ipso spumat, aut caelestibusaspersa tepidis tura laxantur focis,sic languet omne vellus et perdit comas. 735dumque ista miror, causa mirandi perit;quin ipsa tellus spumeos motus agitet quicquid illa tabe contactum est labat.

*tumensque tacita *quassat caput *

*[natum paventem cerno et ardenti pede 740gressus ferentem, prome quid portes novi. ]

Hyllus et Deianira

I, profuge, quaere si quid ulterius patetterris freto sideribus Oceano inferis,ultra labores, mater, Alcidae fuge.Dei.

Nescio quod animus grande praesagit malum.Hyl.

Regna triumphi, templa Iunonis pete:haec tibi patent, delubra praeclusa omnia.Dei.

Effare quis me casus insontem premat.Hyl.

Decus illud orbis atque praesidium unicum,quem fata terris in locum dederant Iovis, 750(348)o mater, abiit: membra et Herculeos torosurit lues nescio qua; qui domuit feras,ille ille victor vincitur maeret dolet.quid quaeris ultra?Dei. Miserias properant suasaudire miseri; fare, quo posita in statu 755iam nostra domus est? o lares, miseri lares!nunc vidua, nunc expulsa, nunc ferar obruta.Hyl.

Non sola maeres. Herculem, toto iacetmundo gemendus; fata nec, mater, tuaprivata credas: iam genus totum obstrepit. 760hunc ecce luctum quem gemis cuncti gemunt,commune terris omnibus pateris malum.luctum occupasti: prima, non sola Herculem,miseranda, maeres.Dei. Quam prope a leto tamenede, ede quaeso iaceat Alcides mens. 765

Hyl.

Mors refugit illum victa quae in regno suosemel est nec audent fata tam vastum nefasadmittere, ipsas forsitan trepida colusClotho manu proiecit et fata Herculistimet peragere, pro diem, infandum diem! 770hocne ille summo magnus Alcides erit?Dei.

Ad fata et umbras adque peiorem polumpraecedere illum dicis? an possum priormortem occupare? fare, si nondum occidit.Hyl.

Euboica tellus vertice immenso tumens 775pulsatur omni latere: Phrixeum marescindit Caphereus, servit hoc Austro latus;at qua nivosi patitur Aquilonis minas,Euripus undas flectit instabilis vagasseptemque cursus volvit et totidem refert, 780(349)dum lassa Titan mergat Oceano iuga.hic rupe celsa, multa quam nubes ferit,annosa fulgent templa Cenaei Iovis.ut stetit ad aras omne votivum pecustotumque tauris gemuit auratis nemus, 785spolium leonis sordidum tabo exuitposuitque clavae pondus et pharetra graveslaxavit umeros, veste tum fulgens tua,cana revinctus populo horrentem comam,succendit aras: 'accipe has' inquit 'focis 790non false messis genitor et largo sacersplendescat ignis ture, quod Phoebum colensdives Sabaeis colligit truncis Arabs.pacata tellus' inquit 'et caelum et freta,feris subactis omnibus victor redi: 795depone fulmen. ' gemitus in medias precesstupente et ipso cecidit; hinc caelum horridoclamore complet: qualis impressa fugaxtaurus bipenni volnus et telum ferensdelubra vasto trepida mugitu replet, 800aut quale mundo fulmen emissum tonat,sic ille gemitu sidera et pontum ferit,et vasta Chalcis sonuit et voces Cyclasexcepit omnis; hinc petrae Capherides,hinc omne voces reddit Herculeas nemus. 805flentem videmus, volgus antiquam putatrabiem redisse; tum fugam famuli petunt.at ille voltus ignea torquens face (350)imum inter omnis sequitur et quaerit Lichan.complexus aras ille tremibunda manu 810mortem metu consumpsit et parvum suipoenae reliquit, dumque moribundum manutenuit cadaver: 'hac manu, hac' inquit 'ferar,o fata, victus? Herculem vicit Lichas?ecce alia clades: Hercules perimit Lichan. 815facta inquinentur: fiat hic summus labor. 'in astra missus fertur et nubes vagospargit cruore; talis in caelum exilitharundo Getica visa dimitti manuaut quam Cydon excussit: inferius tamen 820et tela fugient, truncus in pontum cadit,in saxa vertex: unus ambobus iacet.'resistite' inquit 'non furor mentem abstulit,furore gravius istud atque ira malum est:in me iuvat saevire. ' vix pestem indicat 825et saevit: artus ipse dilacerat suoset membra vasta carpit avellens manu.exuere amictus quaerit: hoc solum Herculemnon posse vidi; trahere conatus tamenet membra traxit: corporis palla horridi 830pars est et ipsa: pestis immiscet cuti.nec causa dirae cladis in medio patet,sed causa tamen est; vixque sufficiens malonunc ore terram languidus prono premit, (351)nunc poscit undas: unda non vincit malum; 835fluctisona quaerit litora et pontum occupat:familiaris illum retinet errantem manus.o sortem acerbam! fuimus Alcidae pares.nunc puppis illum litore Euboico refertAusterque lenis pondus Herculeum rapit; 840destituit animus membra, nox oculos premit.

Dei.

Quid, anime, cessas? quid stupes? factum est scelus,natum reposcit Iuppiter, Iuno aemulum.reddendus orbi est: quod potes redde exhibe:eat per artus ensis exactus meos. 845sic, sic agendum est. tam levis poenas manustantas reposcit? perde fulminibus, socer,nurum scelestam. nec levi telo manusarmetur: illud fulmen exiliat polo,quo, nisi fuisset genitus Alcides tibi, 850hydram cremasses: pestem ut insolitam feriet ut noverca potius irata malum.emitte telum quale in errantem priusPhaethonta missum est: perdidi in solo Herculeet ipsa populos, quid rogas telum deos?iam parce socero: coniugem Alcidae necemoptare pudeat: haec erit voto manus,a me petatur; occupa ferrum ocius.cur deinde ferrum? quicquid ad mortem trahittelum est abunde: rupe ab aetheria ferar. 860haec, haec renatum prima quae poscit diem,Oeta eligatur, corpus hinc mitti placet;abrupta cautes scindat et partem meiferat omne saxum, pendeant lacerae manus (352)totumque rubeat asperi montis latus. 865levis una mors est — levis? at extendi potest.eligere nescis, anime, cui telo incubes;utinam esset, utinam fixus in thalamis meisHerculeus ensis: huic decet ferro inmori.una perire dextera nobis sat est? 870coite, gentes, saxa et immensas facesiaculetur orbis, nulla nunc cesset manus,corripite tela, vindicem vestram abstuli:impune saevi sceptra iam reges gerent,impune iam nascetur indomitum malum; 875repetentur arae cernere assuetae hostiamsimilem colenti: sceleribus feci viam,ego vos tyrannis regibus monstris ferissaevisque rapto vindice opposui deis.cessas, Tonantis socia? non spargis facem 880imitata fratrem et mittis ereptam Iovimeque ipsa perdis? laus tibi erepta incluta est,ingens triumphus: aemuli, Iuno, tuimortem occupari,

Hyl. Quid domum impulsam trahis?erroris est hic omne quodcumque est nefas. 885haut est nocens quicumque non sponte est nocens.Dei.

Quicumque fato ignoscit et parcit sibi,errare meruit: morte damnari placet.Hyl.

Nocens videri, qui mori quaerit, cupit.Dei.

Mors innocentes sola deceptos facit. 890Hyl.

Titana fugiens —Dei. Ipse me Titan fugit.Hyl.

Vitam relinques?Dei. Miseram, ut Alciden sequar.Hyl.

Superest et auras ille caelestes trahit.Dei.

Vinci Hercules cum potuit, hinc coepit mori.(353)

Hyl.

Virum sequeris.Dei. Praegredi castae solent.Hyl.

Natum relinques fataque abrumpes tua? 895Dei.

Quamcumque natus sepelit haec vixit diu.Hyl.

Si te ipsa damnas, scelere te misera arguis.Dei.

Nemo nocens sibi ipse poenas inrogat.

Hyl.

Multis remissa est vita quorum error nocens, 900non dextra fuerat, fata quis damnat sua?Dei.

Quicumque fata" iniqua sortitus fuit.Hyl.

Hic ipse Megaram nempe confixam suisstravit sagittis atque natorum indolemLernaea figens tela furibunda manu; 905ter parricida factus ignovit tamensibi. non furori: fonte Cinyphio scelussub axe Libyco tersit et dextram abluit.quo. misera, pergis? cur tuas damnas manus?Dei.

Damnat meas devictus Alcides manus: 910placet scelus punire.Hyl. Si novi Herculem.aderit cruenti forsitan victor malidolorque fractus cedet Alcidae tuo.Dei.

Exedit artus virus ut fama est hydrae;immensa pestis coniugis membra abstulit. 915Hyl.

Serpentis illi virus enectae autumashaut posse vinci qui malum vivum tulit?elisit hydram, dente † cum fixo tenensmedia palude victor, effuso obrutusartus veneno, sanguis hunc Nessi opprimet, 920qui vicit ipsas horridi Nessi manus?(354)

Dei.

Frustra tenetur ille qui statuit mori.vixit satis quicumque cum Alcide occidit:proinde lucem fugere decretum est mihi.Nvt.

Per has aniles ecce te supplex comas 925atque ubera ista paene materna obsecro:depone tumidas pectoris laesi minasmortisque dirae expelle decretum horridum.Dei.

Quicumque misero forte dissuadet mori,crudelis ille est: interim poena est mori, 930sed saepe donum; pluribus veniae fuit.Nvt.

Defende saltem dexteram, infelix, tuamfraudisque facinus esse, non nuptae, sciat.Dei.

Defendar illic: inferi absolvent ream,a me ipsa damnor; purget has Pluton manus.. 935stabo ante ripas immemor, Lethe, tuaset umbra tristis coniugem excipiam meum.sed tu, nigrantis regna qui torques poli,para laborem (scelera quae quisquam ausus est,hic vincit error: Iuno non ausa Herculem est 940eripere terris) horridam poenam para.Sisyphia cervix cesset et nostros lapisimpellat umeros; me Tagus fugiat latexmeamque fallax unda deludat sitim;merui manus praebere turbinibus tuis, 945quaecumque regem Thessalum torques rota;effodiat avidus hinc et hinc vultur libras;vacat una Danais, has ego explebo vices:laxate manes, recipe me comitem tibi,Phasiaca coniunx: peior haec, peior tuo 950(355)utroque dextra est scelere, seu mater nocensseu dira soror' es; adde me comitem tuis,Threicia coniunx, sceleribus; natam tuam,Althaea mater, recipe, nunc veram tuiagnosce prolem — quid tamen tantum manus 955vestrae abstulerunt? claudite Elysium mihiquaecumque fidae coniuges nemoris sacrilucos tenetis; si qua 'respersit manusviri cruore nec memor castae facisstricto cruenta Belias ferro stetit, 960in me suas agnoscat et laudet manus,in hanc abire coniugum turbam libet;sed et illa fugiet turba tam diras manus,invicte coniunx, innocens animus mihi,scelesta manus est. pro nimis mens credula, 965pro Nesse fallax atque semiferi doli!auferre cupiens paelici eripui mihi.recede, Titan, tuque quae blanda tenesin luce miseros vita: caritura Herculelux vilis ista est. exigam poenas tibi 970reddamque vitam, fata an extendo meamortemque, coniunx, ad tuas servo manus?virtusne superest aliqua et armatae manusintendere arcum tela missurum valent?an arma cessant teque languenti manu 975non audit arcus? si potes letum dare,animose coniunx, dexteram expecto tuam.(356)mors differatur: frange ut insontem Lichan.alias in urbes sparge et ignotum tibiinmitte in orbem: perde ut Arcadiae nefas 980et quicquid aliud restitit: ab illis tamen,coniunx, redisti.Hyl. Parce iam, mater, precor,ignosce fatis; error a culpa vacat.

Dei.

Si vera pietas, Hylle, quaerenda est tibi,iam perime matrem — trepida quid tremuit manus? 985quid ora Sectis? hoc erit pietas scelus.ignave dubitas? Herculem eripuit tibihaec, haec peremit dextra cui debes patriavum Tonantem. maius eripui decus,quam in luce tribui, si tibi ignotum est nefas, 990a matre disce, seu tibi iugulo placetmersisse ferrum sive maternum libetinvadere uterum, mater intrepidum tibipraebebit animum, non erit tantum scelusa te peractum: dextera sternar tua, 995sed mente nostra, natus Alcidae, times?ita nulla perages iussa nec franges mala

referens parentem? dexteram intrepidam para.patet ecce plenum pectus aerumnis: feri. 1000scelus remitto, dexterae parcent tuaeEumenides ipsae — verberum crepuit sonus.quaenam ista torquens angue vibrato comamtemporibus atras squalidis pinnas quatit?quid me flagranti dira persequeris face, 1005Megaera? poenas poscis Alcidae? dabo.(357)iamne inferorum, dira. sedere arbitri?sedent, reclusas carceris video fores.quis iste saxum immane detritis geritiam senior umeris? ecce iam victus lapis 1010quaerit relabi? membra quis quatitur rota?hic ecce pallens dira Tisiphone stetit,causam reposcit; parce verberibus precor,Megaera, parce, sustine Stygias faces:scelus est amoris, sed quid hoc? tellus labat 1015et aula tectis crepuit excussis — minaxunde iste coetus? totus in vultus meosdecurrit orbis, hinc et hinc populi fremunttotusque poscit vindicem mundus suum.iam parcite, urbes, quo fugam praeceps agam? 1020mors sola portus dabitur aerumnis meis.testor nitentis flammeam Phoebi rotamsuperosque testor: Herculem in terris adhucmoritura linquo.Hyl. Fugit attonita, ei mihi.peracta iam pars matris est: statuit mori; 1025nunc nostra superest, mortis auferre impetum.o misera pietas: si mori matrem vetas,patri es scelestus; si mori pateris, tamenin matre peccas — urget hinc illinc scelus.inhibenda tamen est, verum ut eripiam scelus. 1030

Chorus

Verum est quod cecinit sacerThressae sub Rhodopes iugisaptans Pieriam chelynOrpheus Calliopae genus,aeternum fieri nihil. 1035Illius stetit ad modostorrentis rapidi fragor,oblitusque sequi fugamamisit liquor impetum;et dum fluminibus mora est, 1040defecisse putant GetaeHebrum Bistones ultimi.advexit volucrem nemuset silva residens venit:aut si qua aera pervolat, 1045auditis vaga cantibusales deficiens cadit;abrumpit scopulos AthosCentauros obiter ferenset iuxta Rhodopen stetit 1050laxata nive cantibus;et quercum fugiens suamad vatem properat Dryas;ad cantus veniunt tuosipsis cum latebris ferae, 1055iuxtaque inpavidum pecussedit Marmaricus leonec dammae trepidant lupos (359)et serpens latebras fugit.[tunc oblita veneni.] 1060Quin per Taenarias foresmanes cum tacitos aditmaerentem feri ens chelyn,cantu Tartara flebiliet tristes Erebi deos 1065vicit nec timuit Stygisiuratos superis lacus.haesit non stabilis rotavicto languida turbine,increvit Tityi iecur, 1070dum cantu volucres tenet;et vinci lapis improbuset vatem potuit sequi;tunc primum Phrygius senex 1075undis stantibus immemorexcussit rabidam sitimnec pomis adhibet manus.auditum quoque navita,inferni ratis aequorisnullo remigio venit.sic cum vinceret inferosOrpheus carmine funditus, 1080consumptos iterum deae(360)supplent Eurydices colus!sed dum respicit immemor 1085nec credens sibi redditamOrpheus Eurydicen sequi,cantus praemia perdidit:quae nata est iterum perit.tunc, solamina cantibus 1090quaerens, flebilibus modishaec Orpheus cecinit Getis:Leges in superos dataset qui tempora digeritquattuor praecipitis deus 1095anni, disposuit vices;nulli non avidi colusParcas stamina nectere:quod natum est, † poterit mori.Vati credere Thracio 1100devictus iubet Hercules,iam, iam legibus obrutismundo cum veniet dies,australis polus obruet, quicquid per Libyam iacet 1105et sparsus Garamas tenet;arctous polus obruetquicquid subiacet axibuset siccus Boreas ferit,amisso trepidus polo 1110Titan excutiet diem.(361)caeli regia concidensortus atque obitus trahetatque omnis pariter deosperdet mors aliqua et chaos, 1115et mors fata novissimain se constituet sibi.quis mundum capiet locus?discedet via Tartari,fractis ut pateat polis? 1120an quod dividit aetheraa terris spatium sat est†et mundi nimium malis?quis tantum capiet (nefas)fatum, quis superos locus? 1125pontum Tartara sideraregna unus capiet tria.Sed quis non modicus fragoraures attonitas movet?est est Herculeus sonus. 1130

Hercules Chorus

Converte, Titan clare, anhelantes equos,emitte noctem: pereat hic mundo diesquo morior, atra nube inhorrescat polus;obsta novercae, nunc, pater, caecum chaosreddi decebat, hinc et hinc compagibus 1135ruptis uterque debuit frangi polus;quid parcis astris? Herculem amittis, pater,nunc partem in omnem, Iuppiter, specta poli, (362)ne quis Gyas Thessalica iaculetur iugaet fiat Othrys pondus Encelado leve. 1140laxabit atri carceris iam iam foresPluton superbus, vincula excutiet patricaelumque reddet, ille qui pro fulminetuisque facibus natus in terris eram,ad Styga revertor: surget Enceladus ferox 1145mittetque quo nunc premitur in superos onus;regnum omne, genitor, aetheris dubium tibimors nostra faciet — antequam spolium tuicaelum omne fiat, conde me tota, pater,mundi ruina, frange quem perdis polum. 1150Chor.

Non vana times, gnate Tonantis:nunc Thessalicam Pelion Ossam .premet et Pindo congestus Athosnemus aetheriis inseret astris;vincet scopulos inde Typhoeus 1155et Tyrrhenam feret Inarimen;feret Aetnaeos inde caminosscindetque latus montis apertinondum Enceladus fulmine victus:iam te caeli regna secuntur. 1160Herc.

Ego qui relicta morte, contempta Stygeper media Lethes stagna cum spolio rediquo paene lapsis excidit Titan equis,ego quem deorum regna senserunt tria,morior nec ullus per meum stridet latus 1165transmissus ensis, haut meae telum necis[saxum est nec instar montis abrupti latus] (363)est totus Othrys. non truci rictu gigansPindo cadaver obruit toto meum:sine hoste vincor, quodque me torquet magis 1170(o misera virtus!) summus Alcidae diesnullum malum prosternat, inpendo, ei mihi,in nulla vitam facta, pro mundi arbitersuperique quondam dexterae testes meae,pro cuncta tellus, Herculem vestrum placet 1175†morte ferire? dirus o nobis pudor,o turpe fatum, femina Herculeae necisauctor feretur! morior Alcides quibus?invicta si me cadere feminea manuvoluere fata perque tam turpes colus 1180mea mors cucurrit, cadere potuissem, ei mihi,Iunonis odio: feminae caderem manu,sed caelum habentis, si nimis, superi, fuit,Scythico sub axe genita domuisset measvires Amazon — feminae cuius manu 1185Iunonis hostis vincor? hinc gravior tibi,noverca, pudor est. quid diem hunc laetum vocas?quid tale tellus genuit iratae tibi?mortalis odia femina excessit tua.adhuc ferebas esse te Alcidae imparem: 1190victa es duobus — pudeat irarum deos.utinam meo cruore satiasset suosNemeaea rictus pestis aut centum anguibus (364)vallatus hydram tabe pavissem mea,utinam fuissem praeda Centauris datus 1195aut inter umbras vinctus aeterno misersaxo sederem! spolia nunc traxi ultimaFato stupente, nunc ab inferna Stygelucem recepi, Ditis evici moras —ubique mors me fugit, ut leto inclitae 1200sortis carerem. pro ferae, victae ferae!non me triformis sole conspecto canisad Styga reduxit, non sub Hesperio poloHibera vicit turba pastoris feri,non gemina serpens, perdidi mortem, ei mihi, 1205totiens honestam: titulus extremus quis est?

Chor.

Viden ut laudis conscia virtusnon Lethaeos horreat amnes?pudet auctoris, non morte dolet:cupit extremum finire diem 1210vasta tumidi mole gigantiset montiferum Titana patirabidaeque necem debere ferae.sed tua causa est, miserande, manus,quod nulla fera est nullusque gigas: 1215nam quis dignus necis Herculeaesuperest auctor nisi dextra tui?(365)

Herc.

Heu qualis intus scorpios. quis fervidaplaga revulsus cancer infixus measurit medullas? sanguinis quondam capax 1220tumidi igne cor pulmonis arentes fibrasdistendit. ardet felle siccato iecurtotumque lentus sanguinem avexit vapor,primam cutem consumpsit, hinc aditum nefasin membra fecit, abstulit pestis latus. 1225exedit artus penitus et costas malum,hausit medullas: ossibus vacuis sedet;nec ossa durant ipsa, sed compagibusdiscussa ruptis mole conlapsa fluunt,defecit ingens corpus et pesti satis 1230Herculea non sunt membra — pro quantum estmalumquod esse vastum fateor, o dirum nefas!en cernite, urbes, cernite ex illo Herculequid, quid supersit. Herculem agnoscis, pater?hisne ego lacertis colla Nemeaei mali 1235elisa pressi? tensus hac arcus manuastris ab ipsis detulit Stymphalidas?his ego citatam gressibus vici feramradiante clarum fronte gestantem caput?his fracta Calpe manibus emisit fretum? 1240his tot ferae, tot scelera, tot reges iacent?his mundus umeris sedit? haec moles mea est, (366)haecne illa cervix? hasne ego opposui manuscaelo ruenti? quis mea custos manutrahetur ultra Stygius? ubi vires priusmemet sepultae? quid patrem appello Iovem?quid per Tonantem vindico caelum miser?iam. iam meus credetur Amphitryon pater.quaecumque pestis viscere in nostro lates,procede — quid me vulnere occulto petis? 1250quis te sub axe frigido pontus Scythes,quae pigra Tethys genuit aut Maurum premensHibera Calpe litus? o dirum malum!utrumne serpens squalidum crista caputvibrans an aliquod et mihi ignotum malum? 1255numquid cruore es genita Lernaeae feraean te reliquit Stygius in terris canis?omne es malum nullumque — quis voltus tibi est?concede saltem scire quo peream malo;quaecumque pestis sive quaecumque es fera, 1260palam timere! quis tibi in medias locumfecit medullas! ecce direpta cuteviscera manus detexit; ulterior tameninventa latebra est — o malum simile Herculi!unde iste fletus? unde in has lacrimae genas? 1265invictus olim voltus et numquam malislacrimas suis praebere consuetus (pudet)iam flere didicit, quis dies fletum Herculis, (367)quae terra vidit? siccus aerumnas tuli.tibi illa virtus, quae tot elisit mala. 1270tibi cessit uni; prima et ante omnis mihifletum abstulisti: durior saxo horridoet chalybe voltus et vaga Symplegaderictus meos infregit et lacrimam expulit,flentem gementem, summe pro rector poli, 1275me terra vidit, quodque me torquet magis,noverca vidit, urit ecce iterum fibras,incaluit ardor — unde nunc fulmen mihi?

Chor.

Quid non possit superarequondam Getico durior Haemo 1280nec Parrhasio lenior axesaevo cessit membra dolorifessumque movens per colla caputlatus alterno pondere flectit,fletum virtus saepe resorbet. 1285sic arctoas laxare nivesquamvis tepido sidere Titannon tamen audet vincitque facessolis adulti glaciale iubar.Hercules Alcmena

Converte voltus ad meas clades, pater: 1290numquam ad tuas confugit Alcides manus,non cum per artus hydra fecundum meoscaput explicaret; inter infernos lacuspossessus atra nocte cum Fato steti (368)nec invocavi; tot feras, vici horridas, 1295reges, tyrannos, nec tamen voltus meosin astra torsi: semper haec nobis manusvotum spopondit; nulla propter me sacromicuere caelo fulmina — hic aliquid diesoptare iussit, primus audierit preces 1300idemque summus: unicum fulmen peto;giganta crede: non minus caelum mihiasserere potui — dum patrem verum puto,caelo peperci, sive crudelis, pater,sive es misericors, commoda nato manum 1305properante morte et occupa hanc laudem tibi.vel si piget manusque detrectat nefas,emitte Siculo vertice ardentes, pater,Titanas in me, qui manu Pindon ferant† aut Ossa qui me monte proiecto opprimat. 1310abrumpat Erebi claustra, me stricto petatBellona ferro; mitte Gradivum trucem,armetur in me dirus: est frater quidem,sed ex noverca, tu quoque, Alcidae sorortantum ex parente, cuspidem in fratrem tuum 1315iaculare, Pallas, supplices tendo manusad te, noverca: sparge tu saltem, precor,telum (perire feminae possum manu)iam fracta, iam satiata — quid pascis minas?quid quaeris ultra? supplicem Alciden vides, 1320at nulla tellus, nulla me vidit fera (369)te deprecantem. nunc milli irata † pateropus est noverca — nunc tuus cessat dolor?nunc odia ponis? parcis ubi votum est mori,o terra et urbes, non facem quisquam Herculi. 1325non arma tradet? tela subtrahitis mihi?ita nulla saevas terra concipiat feraspost me sepultum nec meas umquam manusimploret orbis, si qua nascentur mala,nascatur ultor: undique infelix caput 1330mactate saxis, vincite aerumnas meas.ingrate cessas orbis? excidimus tibi?adhuc malis forisque suppositus fores,ni me. tulisses. vindicem vestri maliseripite, populi: tempus hoc vobis datur 1335pensare merita — mors erit pretium omnium.

Alcm.

Quas misera terras mater Alcidae petam?ubi natus, ubinam? certa si visus notat,reclinis ecce corde anhelante aestuat;gemit: peractum est. membra conplecti ultima, 1340o nate, liceat, spiritus fugiens meolegatur ore: bracchia, amplexus cape.ubi membra sunt? ubi illa quae mundum tulitstelligera cervix? quis tibi exiguam tuipartem reliquit? 1345Herc. Herculem spectas quidem,mater, sed umbram et vile nescio quid mei.agnosce, mater — ora quid Sectis retro (370)voltumque mergis? Herculem dici tuumpartum erubescis?Alcm. Quis feram mundus novam,quae terra genuit? quodve tam dirum nefas 1350de te triumphat? victor Herculeus quis est?Herc.

Nuptae iacentem cernis Alciden dolis.Alcm.

Quis tantus est qui vincat Alciden dolus?Herc.

Quicumque, mater, feminae iratae sat est.Alcm.

Et unde in artus pestis aut ossa incidit? 1355Herc.

Aditum venenis palla femineis dedit.Alcm.

Vbinam ista palla est? membra nudata intuor.Herc.

Consumpta mecum est.Alcm. Tantane inventaest lues?HERC Errare mediis crede visceribus meis,o mater, hydram et mille cum Lerna feras. 1360quae tanta nubes flamma Sicanias secat,quae Lemnos ardens, quae plaga igniferi polivetans flagranti currere in zona diem?in ipsa me iactate. pro comites, fretamediosque in amnes — quis;sat est Hister mihi? 1365non ipse terris maior Oceanus meosfranget vapores, omnis in nostris malisdeficiet umor, omnis arescet latex.quid, rector Erebi, me remittebas Iovi?decuit tenere; redde me tenebris tuis, 1370talem subactis Herculem ostende inferis.nil inde ducam, quid times iterum Herculem?invade, mors, non trepida: iam possum mori.Alcm.

Compesce lacrimas saltem et aerumnas domamalisque tantis Herculem indomitum refer 1375mortemque differ: quos soles, vince inferos.(371)

Herc.

Si me catenis horridus vinctum suispraeberet avidae Caucasus volucri dapem.Scythia gemente flebilis gemitus mihinon excidisset; si vagae Symplegades 1380utraque premerent rupe. redeuntis minaxferrem ruinas; Pindus incumbat mihiatque Haemus et qui Thracios fluctus Athosfrangit Iovisque fulmen excipiens Mimas:non ipse si in me, mater, hic mundus ruat 1385superque nostros flagret incensus torosPhoebeus axis, degener mentem Herculisclamor domaret; mille decurrant feraepariterque Iacerent, hinc feris clangoribusaetheria me Stymphalis, hinc taurus minax 1390cervice tota pulset et quicquid fuitsolum quoque ingens; surgat hinc illinc nemusartusque nostros durus immittat Sinis:sparsus silebo — non ferae excutient mihi,non arma gemitus, nil quod impelli potest. 1395Alcm.

Non virus artus, nate, femineum coquit,sed dura series operis et longus tibipavit cruentos forsitan morbos labor.

Herc.

Vbi morbus, ubinam est? estne adhuc aliquidmaliin orbe mecum? veniat, huc aliquis mihi 1400intendat arcus: nuda sufficiet manus.(372)procedat agedum huc.Alcm. Ei mihi. sensum quoqueexcussit illi nimius impulsu dolor.removete quaeso tela et infestas precorrapite hinc sagittas: igne suffuso genae 1405scelus minantur; quas petam latebras anus?dolor iste furor est: Herculem solus domat.cur deinde latebras aut fugam vaecors petam?obire forti meruit Alcmene manu:vel scelere pereat, antequam letum mihi 1410ignavus aliquis mandat ac turpis manusde me triumphat, ecce lassatus malissopore fessas alligat venas dolorgravique anhelum pectus impulsu quatit.favete, superi, si mihi gnatum indutum 1415miserae negastis, vindicem saltem precorservate terris, abeat excussus dolorcorpusque vires reparet Herculeum suas.Hyllus Alcmena Hercules Philoctetes Tacitus

Pro lux acerba, pro capax scelerum dies!nurus Tonantis occidit, natus iacet, 1420nepos supersum; scelere materno hic perit,fraude illa capta est — quis per annorum vicestotoque in aevo poterit aerumnas senexreferre tantas? unus eripuit diesparentem utrumque; cetera ut sileam mala 1425(373)parcamque fatis: Herculem amitto patrem.Alcm.

Compesce voces, indutum Alcidae genusmiseraeque fato similis Alcmenae nepos:longus dolorem forsitan vincet sopor.sed ecce, lassam deserit mentem quies 1430redditque morbo corpus et luctum mihi.Herc.

Quid hoc? rigent! cernitur Trachin iugo,en inter astra positus evasi genusmortale tandem, quis mihi caelum parat?te te, pater, iam video, placatam quoque 1435specto novercam. quis sonus nostras feritcaelestis aures? Iuno me generum vocat.video nitentem regiam clari aetherisPhoebique tritam flammea zonam rota.cubile video Noctis; hinc tenebrae volant. 1440quid hoc? quis arcem cludit et ab ipsis, pater,deducit astris? ora Phoebeus modoafflabat axis, iam prope a caelo fui —Trachina video; quis mihi terras dedit?Oete modo infra steterat ac totus fuit 1445suppositus orbis; quam bene excideras, dolor!cogis fateri — parce et hanc vocem occupa.hoc, Hylle, dona matris hoc munus parant.utinam liceret stipite ingesto impiameffringere animam quale Amazonium malum 1450circa nivalis Caucasi domui latus.o cara Megara, tune cum furerem mihi (374)coniunx fuisti? stipitem atque arcus date.dextra inquinetur, laudibus maculam imprimam,summus legatur femina Herculeus labor. 1455Hyl.

Compesce diras, genitor, irarum minas;habet, peractum est, quas petis poenas dedit:sua perempta dextera mater iacet.Herc.

Cecidit dolose: manibus irati Herculisoccidere meruit; perdidit comitem Lichas. 1460saevire in ipsum corpus exanime impetusatque ira cogit, cur minis nostris caretipsum cadaver? pabulum accipiant ferae.

Hyl.

Plus misera laeso doluit: hinc aliquid quoquedetrahere velles? occidit dextra sua, 1465tuo dolore: plura quam poscis tulit.sed non cruentae sceleribus nuptae iacesnec fraude matris: Nessus hos struxit dolosictus sagittis qui tuis vitam expuit.cruore tincta est palla semiferi, pater, 1470Nessusque nunc has exigit poenas sibi.Herc.

Habet, peractum est, fata se nostra explicant;lux ista summa est: quercus hanc sortem mihifatidica quondam dederat et ParnassioCirrhaea quatiens templa mugitu specus: 1475'dextra perempti victor, Alcide, viriolim iacebis; hic tibi emenso fretaterrasque et umbras finis extremus datur. 'nil querimur ultra: decuit hunc finem dari, (375)ne quis superstes Herculis victor foret. 1480nunc mors legatur clara memoranda incluta,me digna prorsus, nobilem hunc faciam diem.caedatur omnis silva et Oetaeum nemusconsidat: ingens Herculem accipiat rogus,sed ante mortem, tu, genus Poeantium, 1485hoc triste nobis, iuvenis, officium appara;Herculea totum flamma succendat diem.ad te preces nunc, Hylle, supremas fero.est clara captas inter, in voltu genusregnumque referens, Euryto virgo edita 1490Iole: tuis hanc facibus et thalamis para.victor cruentus abstuli patriam laresnihilque miserae praeter Alciden dedi:et ipse rapitur, penset aerumnas suas,Iovis nepotem foveat et natum Herculis; 1495tibi illa pariat quicquid ex nobis habet.tuque ipsa planctus pone funereos, precor,o clara genetrix: vivit Alcides tibi.virtute nostra paelicem feci tuamcredi novercam. sive nascente Hercule 1500nox illa certa est sive mortalis meuspater est — licet sit falsa progenies mei,

merui parentem: contuli caelo decusmaterque me concepit in laudes Iovis. 1505quin ipse, quamquam Iuppiter, credi meuspater esse gaudet; parce iam lacrimis, parens:superba matres inter Argolicas eris.(376)quid tale Iuno genuit aetherium gerenssceptrum et Tonanti nupta? mortali tamen 1510caelum tenens invidit. Alciden suumdici esse voluit, perage nunc. Titan, vicessolus relictus: ille qui vester comesubique fueram. Tartara et manes peto.hanc tamen ad imos perferam laudem inclutam. 1515quod nulla pestis fudit Alciden palam 'omnemque pestem vicit Alcides palam.

Chorus

O decus mundi, radiate Titan,cuius ad primos Hecate vaporeslassa nocturnae levat ora bigae. 1520. dic sub Aurora positis Sabaeis,dic sub occasu positis Hiberis,quique sub plaustro patiuntur ursaequique ferventi quatiuntur axe,dic sub aeternos properare manes 1525Herculem et regnum canis inquieti,unde non umquam remeabit ille.sume quos nubes radios sequantur,pallidus maestas speculare terraset caput turpes nebulae pererrent. 1530quando, pro Titan, ubi, quo sub axeHerculem in terris alium sequeris?quas manus orbis miser invocabit,si qua sub Lenia numerosa pestissparget in centum rabiem dracones, 1535(377)Arcadum si quis populis vetustisfecerit silvas aper inquietas,Thraciae si quis Rhodopes alumnusdurior terris Helices nivosaesparget humano stabulum cruore? 1540quis dabit pacem populo timent! ,si quid irati superi per orbemiusserint nasci? iacet omnibus par,quem parem tellus genuit Tonanti.planctus immensas resonet per urbes 1545et comas nullo cohibente nodofeminae exertos feriant lacertos,solaque obductis foribus deorumtempla securae pateant novercae.Vadis ad Lethen Stygiumque litus, 1550unde te nullae referent carinae:vadis ad manes miserandus, undeMorte devicta tuleras triumphum,umbra nudatis veniens lacertislanguido vultu tenuique collo; 1555teque non solum feret illa puppisnon tamen vilis eris inter umbras:Aeacos inter geminosque Cretasfacta discernens, feriens tyrannos.parcite, o dites, inhibete dextras: 1560laudis est puram tenuisse ferrum,cumque regnabas, minus in procellisin tuas urbes licuisse fatis.(378)Sed locum virtus habet inter astra. ,sedis arctoae spatium tenebis 1565an graves Titan ubi promit aestus?an sub occasu tepido nitebis,unde commisso resonare pontoaudies Calpen? loca quae serenideprimes caeli? quis erit recepto 1570tutus Alcide locus inter astra?horrido tantum procul a leonedet pater sedes calidoque cancro,ne tuo vultu tremefacta legesastra conturbent trepidetque Titan. 1575vere dum flores venient tepentivel comam silvis revocabit aestaspomaque autumno fugiente cedent,vel comam silvis hiemes recident:tu comes Phoebo, comes ibis astris.nulla te terris rapiet vetustas: 1580ante nascetur seges in profundovel fretum dulci resonabit unda,ante descendet glacialis ursaesidus et ponto vetito fruetur, 1585quam tuas laudes populi quiescant,te, pater rerum, miseri precamur:nulla nascatur fera, nulla pestis,non duces saevos miseranda tellushorreat, nulla dominetur aula 1590qui putet solum decus esse regnisemper impendens tenuisse ferrum; (379)si quid in terris iterum timetur,vindicem terrae petimus relictae.Heu quid hoc? mundus sonat, eccemaeret, 1595maeret Alciden pater; an deorumclamor, an vox est timidae novercaeHercule et viso fugit astra Iuno?passus an pondus titubavit Atlas?an magis diri tremuere manes 1600Herculem et visum canis inferorumfugit abruptis trepidus catenis?fallimur: laeto venit ecce voltuquem tulit Poeans umerisque telagestat et notas populis pharetras, 1605Herculis heres.

Chor.

Nullasne in astra misit ad superos precesarsurus aut in vota respexit Iovem?Nvnt.

Iacuit sui securus et caelum intuensquaesivit oculis, parte an ex aliqua paterdespiceret illum, tum manus tendens ait:(383)' quacumque parte prospicis natum pater,te te precor, cui nocte commissa diesquievit unus. si meas laudes canitutrumque Phoebi litus et Scythiae genuset omnis ardens ora quam torret dies. 1700si pace tellus plena, si nullae gemunturbes nec aras impias quisquam inquinat,si scelera desunt, spiritum admitte hunc precorin astra, non me mortis infernae locusnec maesta nigri regna conterrent Iovis, 1705sed ire ad illos umbra, quos vici, deos,pater, erubesco, nube discussa diempande, ut deorum voltus ardentem Herculemspectet; licet tu sidera et mundum neges,ultro, pater, cogere: si voces dolor 1710abstulerit ullas, pande tum Stygios lacuset redde fatis: approba natum prius:ut dignus astris videar, hic faciet dies.leve est quod actum est; Herculem hic, genitor, diesinveniet aut damnabit. ' haec postquam edidit, 1715flammas poposcit. 'hoc age, Alcidae comesnon segnis' inquit 'corripe Oetaeam facem,noverca cernat quo feram flammas modo.quid dextra tremuit? num manus pavida impiumscelus refugit? redde iam pharetras mihi, 1720(384)isnave iners inermis — en nostros manusquae tendat arcus! quid sedet pallor genis?animo faces invade quo Alciden videsvoltu iacere, respice arsurum, miser.vocat ecce iam me genitor et pandit polos; 1725venio, pater. ' voltusque non idem fuit.tremente pinum dextera ardentem impulit.refugit ignis et reluctantur faceset membra vitant, sed recedentem Herculesinsequitur ignem. Caucasum aut Pindum aut Athon 1730ardere credas: nullus erumpit sonus,tantum ingemescit ignis. o durum iecur!Typhon in illo positus immanis rogogemuisset ipse quique convulsam soloimposuit umeris Ossan Enceladus ferox; 1735at ille medias inter exurgens faces,semiustus ac laniatus, intrepidum tuens:'nunc es parens Herculea: sic stare ad rogumte, mater' inquit, 'sic decet Heri Herculem. 'inter vapores positus et flammae minas 1740immotus, inconcussus, in neutrum latuscorrepta torquens membra adhortatur, monet,gerit aliquid ardens, omnibus fortem addiditanimum ministris; urere ardentem putes.stupet omne volgus, vix habent flammae fidem, 1745tam placida frons est, tanta maiestas viro.(385)nec properat uri; cumque iam forti datumleto satis pensavit, igniferas trabeshinc inde traxit, minima quas flamma occupat,totasque in ignes vertit et quis plurimus 1750exundat ignis repetit intrepidus ferox,tunc ora flammis implet: ast illi gravesluxere barbae; cumque iam voltum minaxappeteret ignis, lamberent flammae caput,

[non pressit oculos, sed quid hoc? maestam intuor 1755sinu gerentem reliquias magni Herculiscrinemque iactans squalidum Alcmene gemit. ]

Alcmena Hyllus

Timete, superi, fata: tam parvus cinisHerculeus, huc huc ille decrevit gigans!o quanta, Titan, ad nihil moles abit; 1760anilis, heu me, recipit Alciden sinus,hic tumulus illi est: ecce vix totam Herculescomplevit urnam; quam leve est pondus mihi,cui totus aether pondus incubuit leve.ad Tartara olim regnaque, o nate, ultima 1765rediturus ibas — quando ab inferna Stygeremeabis iterum? non ut et spolium trahasrursusque Theseus debeat lucem tibi —sed quando solus? mundus impositus tuas (386)compescet umbras teque Tartareus canis 1770inhibere poterit? quando Taenarias forespulsabis. aut quas mater ad fauces agarqua mors aditur? vadis ad manes iterhabiturus unum. quid diem questu tero?quid misera duras vita? quid lucem tenes? 1775quem parere rursus Herculem possum Iovi?quis me parentem natus Alcmenen suamtantus vocabit? o nimis felix nimis,Thebane coniunx, Tartari intrasti locaflorente nato teque venientem inferi 1780timuere forsan, quod pater tantum Herculis,vel falsus, aderas: quas petam terras anus,invisa saevis regibus (si quis tamenrex est relictus saevus)? ei miserae mihi!quicumque caesos ingemit natus patres, 1785a me petet supplicia, me cuncti obruent:si quis minor Busiris aut si quis minorAntaeus orbem fervidae terret plagae,ego praeda ducar; si quis Ismarius gregisThracis cruenti vindicat, carpent greges 1790mea membra diri; forsitan poenas petetirata Iuno: totus huc verget dolor;secura victo tandem ab Alcide vacat,paelex supersum — a quanta supplicia expetet, (387)ne parere possim! fecit hic natus mihi 1795uterum timendum. quae petam Alcmene loca?quis me locus, quae regio, quae mundi plagadefendet aut quas mater in latebras agarubique per te nota? sic patriam petamlaresque miseros? Argos Eurystheus tenet; 1800marita Thebas regna et Ismenon petamthalamosque nostros, in quibus quondam Iovemdilecta vidi? pro nimis felix, nimis,si fulminantem et ipsa sensissem Iovem!utinam meis visceribus Alcides foret 1805exectus infans! nunc datum est tempus: datum estvidere natum laude certantem Iovi,ut et hoc daretur, scire quid fatum mihieripere posset, quis memor vivit tui,o nate, populus? omne iam ingratum est genus. 1810petam Cleonas? Arcadum populos petammentisque terras nobiles quaeram tuis?hic dira serpens cecidit, hic ales fera,hic rex cruentus, hic tua fractus manuqui te sepulto possidet caelum leo: 1815si grata terra est, populus Alcmenen tuamdefendat omnis. Thracias gentes petamHebrique populos? haec quoque est meritis tuisdefensa tellus: stabula cum regno iacent.hic pax cruento rege prostrato data est: 1820(388)ubi enim negata est? quod tibi infelix anusquaeram sepulchrum? de tuis totus rogiscontendat orbis, reliquias magni Herculisquis populus aut quae templa, quae gentes rogant?quis, quis petit, quis poscit Alcmenes onus? 1825quae tibi sepulchra, nate, quis tumulus sat est?hic totus orbis famae erit titulus tibi.quid, anime, trepidas? Herculis cineres tenes;complectere ossa: reliquiae auxilium dabunt,erunt satis praesidia, terrebunt tuae 1830reges vel umbrae.

Hyl.

Debitos nato quidemcompesce fletus, mater Alcidae induti,non est gemendus nec gravi urgendus prece,virtute quisquis abstulit fatis iter:aeterna virtus Herculem fieri vetat. 1835

Alcm.

Sedabo questus vindice amisso parens?Hyl.

Terra atque pelagus quaque purpureus diesutrumque clara spectat Oceanum rota

Alcm.

Quot "misera in uno condidi natos parens? 1840regno carebam, regna sed poteram dare.una inter omnes terra quas matres gerit (389)votis peperci, nil ego a superis petiincolume nato: quid dare Herculeus mihinon poterat ardor? quis deus quicquam mihi 1845negare poterat? vota in hac fuerant manu:quicquid negaret Iuppiter, daret Hercules.quid tale genetrix ulla mortalis tulit?deriguit aliqua mater, ut toto stetitsuccisa fetu, bisque septenos gregem 1850deplanxit una: gregibus aequari meusquot ille poterat? matribus miseris adhucexemplar ingens derat: Alcmene dabo.cessate, matres, pertinax si quas doloradhuc iubet lugere, quas luctus gravis 1855in saxa vertit; cedite his cunctae malis.agedum senile pectus, o miserae manus,pulsate, at una funeri tanto sat estgrandaeva anus defecta, quod totus brevi† iam quaeret orbis? expedi in planctus tamen 1860defessa quamquam bracchia: invidiam ut deislugendo facias, advoca in planctus genus.Ite Alcmenaemagnique Iovis plangite natum,cui concepto lux una perit 1865(390)noctesque duas contulit Eos:ipsa quiddam plus luce perit,totae pariter plangite gentes,quarum saevos ille tyrannosiussit Stygias penetrare domos 1870populisque madens ponere ferrum.fletum meritis reddite tantis,totus, totus personet orbis:fleat Alciden caerula Crete,magno tellus cara Tonanti: 1875centum populi bracchia pulsent;nunc Curetes, nunc Corybantesarma Idaea quassate manu:armis illum lugere decet;nunc, nunc funus plangite verum: 1880iacet Alcidesnon minor ipso, Creta, Tonante.flete Herculeos, Arcades, obitus,nondum Phoebe nascente genus:iuga Parthenii Pheneique sonent 1885feriatque gravis Maenala planctusmagno Alcidae poscit gemitumstratus vestris saetiger agrisalesque sequi iussa sagittastotum pinna velante diem. 1890flete Argolicae, flete, Cleonae:hic terrentem moenia quondamvestra leonemfregit nostri dextera nati: (391)date Bistoniae verbera matres 1895gelidusque sonet planctibus Hebrus: 1895flete Alciden.quod non stabulis' nascitur infansnec vestra greges viscera carpunt;fleat Antaeo libera telluset rapta fero plaga Geryonae: 1900mecum miserae plangite gentes,audiat ictus utraque Tethys,vos quoque, mundi turba citati,flete Herculeos. numina, casus:vestrum Alcides cervice meus 1905mundum, superi, caelumque tulit,cum stelligeri vector Olympipondere liber spiravit Atlans:ubi nunc vestrae, Iuppiter, arces?ubi promissi regia mundi? 1910nempe Alcides mortalis obit,nempe sepultus. quotiens telisfacibusque tuis ille pepercit,quotiens ignis spargendus erat!in me saltem iaculare facemSemelenque puta. 1915iamne Elysias, o nate, domus,iam§ litus habesad quod populos natura vocat?an post raptum Styx atra canempraeclusit iter teque in primo 1920limine Ditis fata morantur?quis nunc umbras, nate, tumultus (392)manesque tenet?fugit abducta navita cumbaet Centauris Thessala motis 1925ferit attonitos ungula manesanguesque suos hydra sub undasterrita mersitteque labores, o nate. timent?fallor, fallor vaesana furens. 1930nec te manes umbraeque timent.non Argolico rapta leonifulva pellis contecta iubalaevos operit dira lacertosvallantque ferae tempora dentes: 1935donum pharetrae cessere tuae ttelaque mittet iam dextra minor;vadis inermis, nate, per umbras,ad quas semper mansurus eris.

Vox Herculis et Alcmena

Quid me tenentem regna siderei poli ' 1940caeloque tandem redditum planctu iubessentire fatum? parce: iam virtus mihiin astra et ipsos fecit ad superos iter.Alcm.

Vnde, unde sonus trepidas auresferit? unde meas inhibet lacrimas 1945fragor? agnosco victum esse chaos.A Styge, nate, redis iterum mihifractaque nou semel est mors horrida?(393)vicisti rursus mortis locapuppis et infernae vada tristia? 1950pervius est Acheron iam languiduset remeare licet soli tibinec te fata tenent post funera?an tibi praeclusit Pluton iteret pavidus regni metuit sibi? 1955certe ego te vidi flagrantibusimpositum silvis, cum plurimusin caelum fureret flammae metus:arsisti. cur te, cur ultimanon tenuere tuas umbras loca? 1960quid timuere tui manes, precor?umbra quoque es Diti nimis horrida?HERC Non me gementis stagna Cocyti tenentnec puppis umbras furva transvexit meas;iam parce, mater, questibus: manes semel 1965umbrasque vidi; quicquid in nobis tuimortale fuerat, ignis evictus tulit:paterna caelo, pars data est flammis tua.proinde planctus pone, quos nato paretgenetrix inerti; luctus in turpes eat: 1970virtus in astra tendit, in mortem timor.praesens ab astris, mater, Alcides cano:poenas, cruentus iam tibi Eurystheus dabit;curru superbum vecta transcendes caput.me iam decet subire caelestem plagam: 1975(394)inferna vici rursus Alcides loca.Alcm.

Mane parumper, cessit, ex oculis, abit,in astra fertur, fallor an voltus putatvidisse natum? misera mens incredula est.es numen et te mundus aeternum tenet, 1980credo triumphis, regna Thebarum petamnovumque templis additum numen canam.Chorus

Numquam Stygias fertur ad umbrasinclita virtus: vivunt fortesnec Lethaeos saeva per amnes 1985vos fata trahent, sed cum summasexiget horas consumpta dies,iter ad superos gloria pandet.sed tu, domitor magne ferarumorbisque simul pacator, ades; 1990nunc quoque nostras respice terras,et si qua novo belua voltuquatiet populos terrore gravi,tu fulminibus frange trisulcis:fortius ipso genitore tuo 1995fulmina mitte.