Desgrazzi de Giovannin Bongee
Deggià, Lustrissem, che semm sul descorsde quij prepotentoni de Frances,ch’el senta on poo mò adess cossa m’è occorsjer sira in tra i noeuv e mezza e i des,giust in quell’ora che vegneva viasloffi e stracch come on asen de bottia.
Seva in contraa de Santa Margarittae andava inscì bell bell come se faziffoland de per mì sulla mia dritta,e quand sont lì al canton dove che stàquell pessee che gh’ha foeura i bej olivme senti tutt a on bott a dì: Chi viv?
Vardi innanz, e hoo capii dall’infileradi cardon e dal streppet di sciavattche seva daa in la rondena, e che l’erala rondena senz’olter di Crovatt;e mì, vedend la rondena che ven,fermem lì senza moeuvem: vala ben?
Quand m’hin adoss che asquas m’usmen el fiaa,el primm de tutt, che l’eva el tamborin,traccheta! sto asnon porch del Monferaael me sbaratta in faccia el lanternine el me fa vedè a on bott sô, luna, stell,a ris’c de innorbimm lì come on franguell.
Seva tanto dannaa de quella azionche dininguarda s’el fudess staa on olter.Basta: on scior ch’eva impari a sto birbon,ch’el sarà staa el sur respettor senz’olter,dopo avemm ben lumaa, el me dis: Chi siete?Che mester fate? Indove andé? Dicete!
Chi sont?, respondi franco, in dove voo?Sont galantomm e voo per el fatt mè;intuitù poeu del mestee che foo,
ghe ven quaj cossa de vorell savè?Foo el cavalier, vivi d’entrada, e mò!ghe giontaravel fors quaj coss del sò?
Me par d’avegh parlaa de fioeu polid,n’eel vera? Eppur fudessel ch’el gh’avessona gran volentaa de taccà lid,o che in quell dì gh’andass tusscoss in sbiess,el me fa sercià sù de vott o dese lì el me sonna on bon felipp de pes.
Hoo faa mì dò o trè voeult per rebeccammtant per respondegh anca mì quajcoss,ma lu el torna de capp a interrogamm,in nomo della legge, e el solta el foss,e in nomo della legge, già se sa,sansessia, vala ben?, boeugna parlà.
E lì botta e resposta, e via d’incant;Chi siete? Giovannin. La parentella?Bongee. Che mester fate? El lavorantde frust. Presso de chi? De Isepp Gabella.
In dovè? In dì Tegnon. Vee a spass? Voo al cobbi.In cà de voi? Sursì. Dovè? Al Carrobbi.
Al Carrobbi! In che porta? Del piattee.Al numer? Vottcent vott. Pian? Terz, e inscì?El sattisfaa mò adess, ghe n’hal assee?Fussel mò la franchezza mia de mì,o ch’el gh’avess pù nient de domandamm,el va, e el me pienta lì come on salamm.
Ah, Lustrissem, quest chì l’è anmò on sorbett,l’è on zuccher fioretton resguard al rest;el sentirà mò adess el bel casettche gh’eva pareggiaa depôs a quest.Proppi vera, Lustrissem, che i battosthin pront come la tavola di ost.
Dopo sto pocch viorin, gris come on sciattcorri a cà che nè vedi nanch la straa,foo per dervì el portell, e el troeuvi on trattnient olter che avert e sbarattaa...Stà a vedè, dighi subet, che anca chìgh’è ona gabola anmò contra de mì.
Magara inscì el fudess staa on terna al lott,che almanch sta voeulta ghe lassava el segn!Voo dent.. ciappi la scara... stoo lì on bott,doo a ment... e senti in suj basij de legndessora inscimma arent al spazzacàcome sarav on sciabel a soltà.
Mì a bon cunt saldo lì: fermem del pèdella scara... e denanz de ris’cià on piencol fidamm a andà sù, sbraggi: Chi l’è?Coss’en disel, Lustrissem, vala ben?A cercà rogna inscì per spassass viaal dì d’incoeu s’è a temp anch quand se sia.
Intant nessun respond, e sto tricch tracchel cress, anzi el va adree a vegnì debass...Ghe sonni anmò on Chi l’è pù masiacch,ma, oh dess! l’è pesc che nè parlà coj sass;infin poeù a quante mai sbraggi: Se pòsavè chi l’è ona voeulta, o sì o nò?
Cristo! quanti penser hoo paraa viain quell’attem che seva adree a sbraggià!M’è fina vegnuu in ment, Esuss Maria!ch’el fuss el condam reficciô de cà,ch’el compariss lì inscì a fà penitenzade quij pocch ch’el s’è tolt sulla conscienza.
El fatt l’è ch’el fracass el cress anmò;e senti ona pedanna oltra de quellproppi d’ona personna che ven giò;mì allora tirem lì attacch a portell,chè de reson, s’el se le voeur cavà,l’ha de passà de chì, l’ha de passà.
Ghe semm nun chi al busilles: finalmentvedi al ciar della lampita de straaa vegnimm alla contra on accidentd’on cavion frances de quij dannaa,che inscì ai curt el me dis: Ett vô el marìde quella famm, che stà dessora lì?
Mì, muso duro tant e quant e lu,respondi: Ovì, ge suì moà, perchè?Perchè, el repia, voter famm Monsùl’è trè giolì, sacher Dieu, e me plè.O giolì o non, ghe dighi, l’è la fammde moà de mì, coss’hal mò de cuntamm?
S’è che moà ge voeu coccé cont ell.Coccé, respondi, che coccé d’Egitt?Ch’el vaga a fà coccé in Sant Raffajell,là l’è loeugh de coccé s’el gh’ha el petitt!Ch’el vaga foeura di cojon, che chìno gh’è coccé che tegna. Avé capì?
Cossa dianzer ghe solta, el dis: Coman!A moà cojon?, e el volza i man per damm.Ovej, ch’el staga requi cont i man,ch’el varda el fatte sò de no toccamm,se de nò, Dia ne libra! sont capazz...e lu in quell menter mollem on scopazz.
E voeuna e dò! Sangua de dì de nott,che nol se slonga d’olter che ghe doo!E lu zollem de capp on scopellott.Vedi ch’el tend a spettasciamm el coo,e mì sott cont on anem de lion,e lu tonfeta! on olter scopazzon.
Ah sanguanon! A on colp de quella sortme sont sentuu i cavij a drizzà in pee,e se nol fudess staa che i pover mortm’han juttaa per soa grazia a tornà indreese no ciappi on poo d’aria, senza fallsta voeulta foo on sparposet de cavall!