Het Gebed van den Onwetende

Ik weet niet of we zyn geschapen met ’n doel,Of maar by toeval dáár zyn. Ook niet of een GodOf…godèn, zich vermaken met ons leed, en schimpenOp de onvolkomenheid van ons bestaan. Als dit zo waar’Zou ’t vreeselyk zyn! Aan wien de schuldDat zwakken zwak zyn, kranken krank, en dommen dom?

Wanneer we zyn gemaakt met opzet, met ’n doel,En door onze onvolkomenheid dat niet bereiken…Dan valt de blaam van al ’t verkeerde op ons niet,Op ’t maaksel niet…maar op den Maker! Noem hem Zeus,Of Jupiter, Jehovah, Baäl, Djau…om ’t even:Hy is er niet, of hy moet goed zyn, en vergevenDat wy hem niet begrypen. ’t Stond aan hemZich te openbaren, en dit deed hy niet! Hàd hy ’t gedaan,Hy hadde ’t zóó gedaan dat niemand twyflen kon,Dat ieder zeide: ik ken hem, voel hem, en versta hem.

Wat anderen nu beweren van dien God te weten,Baat my niet. Ik versta hem niet! Ik vraag waaromHy zich aan anderen openbaarde, en niet aan my?Is ’t eene kind den vader meer naby dan ’t andre?Zoolang één menschenzoon dien God niet kent,Zoolang is ’t laster te geloven aan dien God!’t Kind dat vergeefs den vader aanroept doet geen kwaad…De vader die vergeefs zyn kind laat roepen, handelt wreed.En schooner is ’t geloof: daar is geen vader,Dan dat hy doof zou zyn voor z’n kind!

Misschien zyn we eenmaal wyzer! Eens misschienZien we in dat Hy er is, dat Hy ons gadesloeg,En dat z’n zwygen oorzaak had, en grond. Welnu,Zoodra wy ’t weten, is de tyd van loven daar,Maar eerder niet…thans niet! ’t Zou God verdrieten,Te ontwaren dat we hem aanbaden zonder grond,En dwaasheid is ’t, de donkere onwetendheid van hedenTe willen helder maken met een licht…dat nog niet schynt.

Hem dienen? Dwaasheid! Had Hy dienst begeerd,Hy hadde ons geopenbaard op welke wys,En ongerymd is ’t, dat Hy van den mensch verwacht:Aanbidding, dienst en lof…terwyl HyzelfOmtrent de wyze hoe, ons in ’t onzekere liet.Wanneer wy God niet dienen naar zyn zin!Dan is ’t Zyn schuld, Zyn schuld, en onze schuld is ’t niet?

Intusschen — tot we wyzer zyn — is goed en kwaad dan een?

Ik zie niet in waartoe een God ons dient, in ’t scheidenVan ’t booze en ’t goede. Integendeel! Wie ’t goede doetOpdat een God hem loonen zou, maakt juist daardoorHet goede tot iets kwaads, tot handel. En wie boosheid vliedtUit vrees voor de ongenade van dien God is…laf!

Ik ken U niet, o God! Ik riep U aan, ik zocht,Ik smeekte om antwoord, en Gy zweegt! Ik wou zo graagUw wil doen…niet uit vrees voor straf, uit hoop op loon,Maar zoals ’t kind den wil zyns vader doet…uit liefde!Gy zweegt…en altyd zweegt Ge!En ik dool rond, en hygNaar ’t uur, waarop ik weten zal dat Gy bestaat…Dan zal ik vragen: »Vader, waarom nu voor ’t eerstUw kind getoond dat het een vader had,En dat het niet alleen stond in den stryd.Of waart Ge er zeker van, dat ik Uw wil zou doenOok zonder dien te kennen? Dat ik, onbewustVan Uw bestaan, U dienen zou, zoals Ge wilt gediend?Zou ’t waar zyn?Antwoordt, Vader, als Ge dààr zyt, antwoord!Laat niet Uw kind vertwyflen, Vader! Blyf niet stomOp ’t bloedig afgeperst lama sabacthani!

Zo kermt de onwetende aan z’n zelfgekozen kruis,En krimpt van pyn, en jammert dat hem dorst…

De wyze — hy die wèl weet…wèl God kent — bespot den dwaas,En reikt hem gal, en jubelt: »hoor, hy roept z’n vader!”En prevelt: »dank, o Heer, dat ik niet ben als hy!”En zingt ’n psalm: »welzalig hy die in der boozen raadNiet zit, en niet op ’t vuile pad der zondaars gaat…

De wyze…sluipt ter-beurze, en schachert integralen.

De vader zwygt… o God, er is geen God!

’s Hage, 26 Februari 1861.